સી. રામાસ્વામી : ભારત માટે ક્રિકેટ અને ટેનિસ રમનાર ક્રિકેટર, જેમનું મૃત્યુ આજે પણ એક રહસ્ય જ છે.

કોટહ રામાસ્વામી! આજના યુગના ક્રિકેટપ્રેમીઓ ભાગ્યે જ આ નામથી વાકેફ હશે. પરંતુ તેઓ આઝાદી પહેલાના એવા ક્રિકેટરોમાંના એક છે જેમણે દક્ષિણ ભારતીય ક્રિકેટને નવી ઓળખ આપી. એટલા માટે તેમને ‘ફાધર ઓફ સાઉથ ઈન્ડિયન ક્રિકેટ’ પણ કહેવામાં આવે છે.

ક્રિકેટ જગતમાં સી. રામાસ્વામીના નામથી પ્રખ્યાત કોટાહ રામાસ્વામીનો જન્મ 16 જૂન, 1896ના રોજ મદ્રાસમાં થયો હતો. સી. રામાસ્વામીનું જીવન ખૂબ જ રસપ્રદ રહ્યું છે. ચાલો જાણીએ ક્રિકેટર કોટહ રામાસ્વામીના જીવનની કેટલીક અજાણી વાતો.

ટેનિસ અને ક્રિકેટ રમવાવાળા એકમાત્ર ભારતીય
ભારતીય ક્રિકેટના ઈતિહાસમાં બહુ ઓછા એવા ક્રિકેટરો છે જેમણે એક નહીં પરંતુ બે મેચમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હોય. કોટહ રામાસ્વામી એવા જ એક ક્રિકેટર હતા, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારત માટે ક્રિકેટ અને ટેનિસ રમ્યા હતા. તે ભારત તરફથી એકમાત્ર ખેલાડી (ક્રિકેટર) છે, જેણે પ્રતિષ્ઠિત ટેનિસ ટૂર્નામેન્ટ ‘ડેવિસ કપ’ પણ રમી છે.

‘વિમ્બલ્ડન’ અને ‘ડેવિસ કપ’ રમ્યા છે
સી. રામાસ્વામી તમિલનાડુના ક્રિકેટ પરિવારના હતા. તેના પિતા અને 2 ભાઈઓ પણ ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટર હતા. રામાસ્વામીનો પુત્ર પણ ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટર રહી ચૂક્યો છે. રામાસ્વામીએ 1923 સુધી કેમ્બ્રિજ, યુકેમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન તેણે મેન્સ ડબલ્સમાં યુનિવર્સિટી ઓફ કેમ્બ્રિજનું પ્રતિનિધિત્વ પણ કર્યું હતું.

આ પછી તેને ‘ડેવિસ કપ’ ટીમ માટે ભારતીય ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. આ દરમિયાન ‘સી. રામાસ્વામી અને હસન-અલી ફૈઝીની જોડીએ રોમાનિયાને 5-0થી હરાવ્યું હતું. આ જોડી 1923ની ‘વિમ્બલ્ડન’ પણ રમી હતી. આ પછી રામાસ્વામી અને ફૈઝીની જોડી ‘ડેવિસ કપ’માં પણ રમી હતી. આ દરમિયાન આ જોડીએ 1 મેચ જીતી અને 1માં હારનો સામનો કરવો પડ્યો.

ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં શાનદાર પ્રદર્શન બાદ ટીમ ઈન્ડિયામાં સ્થાન
સી. રામાસ્વામી કેમ્બ્રિજનો અભ્યાસ પૂરો કરીને 1924માં ભારત પરત ફર્યા અને કૃષિ વિભાગમાં અધિકારી તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે આગામી 24 વર્ષ સુધી કૃષિ વિભાગમાં કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. આ સાથે તેણે મદ્રાસ (ચેન્નઈ)માં ડિવિઝનલ ક્રિકેટ રમવાનું પણ શરૂ કર્યું.

આ પછી તેણે મૈસુર સામે ‘રણજી ટ્રોફી’માં ડેબ્યૂ કર્યું. તેણે ડેબ્યૂ મેચમાં માત્ર 26 રન બનાવ્યા હતા. આ પછી રામાસ્વામીએ આગલી મેચમાં હૈદરાબાદ સામે 35 રનની મેચ વિનિંગ ઇનિંગ્સ રમીને પ્રખ્યાત થયા. આ પછી તેને 1936ના ઈંગ્લેન્ડ પ્રવાસ માટે ભારતીય ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારતના બીજા સૌથી વૃદ્ધ ટેસ્ટ ક્રિકેટર
કોટાહ રામાસ્વામીએ 1936માં 40 વર્ષ અને 37 દિવસની ઉંમરે ઈંગ્લેન્ડ સામે ટેસ્ટ ડેબ્યૂ કર્યું હતું. આ રીતે, તે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં ડેબ્યૂ કરનાર બીજા સૌથી વૃદ્ધ ભારતીય ક્રિકેટર બન્યા. રામાસ્વામી પહેલા આર. જમશેદજી ટેસ્ટમાં પદાર્પણ કરનાર સૌથી વૃદ્ધ ભારતીય ક્રિકેટર હતા. જમશેદજીએ વર્ષ 1933માં 41 વર્ષ અને 27 દિવસની ઉંમરે ટેસ્ટ ડેબ્યૂ કર્યું હતું.

ભારત માટે માત્ર 2 મેચ રમી શક્યાં
કોટહ રામાસ્વામી ભારત માટે માત્ર 2 ટેસ્ટ મેચ રમી શક્યા હતા. આ દરમિયાન તેણે 56.66ની એવરેજથી 170 રન બનાવ્યા જેમાં એક અડધી સદી સામેલ હતી. જોકે, રામાસ્વામીએ 53 ફર્સ્ટ ક્લાસ મેચમાં 28.91ની એવરેજથી 2400 રન બનાવ્યા છે. ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં તેના નામે 2 સદી અને 12 અડધી સદી છે. આ સિવાય તેણે બોલિંગમાં 30 વિકેટ પણ લીધી હતી.

સી. રામાસ્વામીનું મૃત્યુ હજુ પણ રહસ્ય છે
દક્ષિણ ભારતીય ક્રિકેટના પિતા તરીકે જાણીતા કોટાહ રામાસ્વામીનું મૃત્યુ હજુ પણ રહસ્ય છે. તેઓ 15 ઓક્ટોબર, 1985ના રોજ 89 વર્ષની ઉંમરે મદ્રાસના અદ્યાર ખાતેના તેમના ઘરેથી અચાનક ગુમ થઈ ગયા હતા. આ પછી ન તો તે દેખાયો અને ન તો આજ સુધી તેની લાશ મળી શકી. ક્રિકેટના બાઈબલ ‘વિઝડન’એ પણ તેમને ‘મૃત’ જાહેર કર્યા છે.