બીકાનેરમાં 40 કિલોમીટર લાંબી દીવાલ બાંધવામાં આવી રહી છે જેથી પ્રાણીઓ અને વૃક્ષોનું રક્ષણ કરી શકાય. ખાસ વાત એ છે કે આ દિવાલ રાજ્ય કે કેન્દ્ર સરકારના સહકાર વિના બનાવવામાં આવી રહી છે. આશરે પાંચ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનેલી આ દીવાલ બનાવવાની જવાબદારી પર્યાવરણ પ્રેમી બ્રિજનારાયણ કિરાડુએ ઉપાડી છે.
એક અહેવાલ મુજબ, કિરાડુ વન્યજીવન અને પ્રાણીઓને સમર્પિત અનામી અભયારણ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે જાહેર સહયોગથી પાંચ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવામાં રોકાયેલા છે. કિરાડુ પોતાના વિસ્તારના પ્રાણીઓ અને વૃક્ષોને બચાવવા માટે લાંબા સમયથી સક્રિય છે.
તેમણે ડઝનેક વખત જમીન માલિકો સાથે લડ્યા, ઘણા કોર્ટ કેસોમાં જુબાની આપી. લાંબા સંઘર્ષ બાદ તેને સફળતા મળતી જણાય છે.
તેમના નેતૃત્વમાં આશરે 40 કિમી લાંબી દિવાલ બનાવવામાં આવી રહી છે, જે બિકાનેર શહેરના મુરલીધર વ્યાસ નગરને અડીને જેસલમેર તરફ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગની એક બાજુ જોવા મળશે.
કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ દીવાલ બન્યા બાદ લગભગ ત્રણ લાખ ખેજરી વૃક્ષો, ચાર હજાર ગાય, એક હજાર નીલ ગાય, પાંચ હજાર હરણ, ચાર હજાર સસલા અને અસંખ્ય સાપ અને ઉંદરોને રક્ષણ મળશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે રાજસ્થાનમાં ‘ગ્રેટ વોલ ઓફ ઈન્ડિયા’ નામથી એક મોટી દીવાલ અસ્તિત્વમાં છે. તે વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ છે અને ચીનની ગ્રેટ વોલ પછી દુનિયામાં બીજા ક્રમે આવે છે. તેની લંબાઈ 36 કિમી છે.
