વિશ્વના દરેક દેશમાં વિવિધ પ્રકારના પ્રાણીઓ જોવા મળે છે. આમાંના ઘણા પ્રાણીઓ એવા છે કે જેને આપણે જોયા પણ નથી. જ્યારે કેટલાક પ્રાણીઓ એવા છે જે આપણે ટીવી પર જોયા જ હશે, પરંતુ આપણે તેમના નામ જાણતા નથી. આવું જ એક વિચિત્ર પ્રાણી અમેરિકામાં પણ જોવા મળે છે. તેના વિશે થોડી ચર્ચા છે, પરંતુ તે એક અદ્ભુત પ્રાણી છે.
અમેરિકન ખંડમાં જોવા મળતા આ સસ્તન પ્રાણીનું નામ આર્માડિલો છે. તે દેખાવમાં ખૂબ જ નાનું લાગે છે, પરંતુ ચાતુર્યની દ્રષ્ટિએ સૌથી મોટા પ્રાણીને હરાવવા માટે પ્રખ્યાત છે.
આ નાના સસ્તન પ્રાણીની સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે મુશ્કેલી આવે ત્યારે તે સરળતાથી પોતાને બચાવે છે. કોઈપણ મોટા હુમલા દરમિયાન, તે તેના શરીરને ફોલ્ડ કરે છે અને તેને ફૂટબોલના આકારમાં મોલ્ડ કરે છે. આર્માડિલોની બાહ્ય ત્વચા બુલેટ પ્રૂફ જેકેટ જેટલી મજબૂત છે. જ્યારે તે તેની આસપાસ ભય અનુભવે છે ત્યારે તે પોતાની જાતને એક બોલની જેમ ગોળ કરે છે અને તે આનાથી પોતાને બચાવે છે.
જ્યાં સુધી હુમલો ટાળવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તે પોતાને ફૂટબોલના આકારમાં ઢાળે છે. આ દરમિયાન તેને ઓળખવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. તેની ત્વચા એટલી કડક છે કે તેને ગોળી પણ અસર કરતી નથી. તેથી જ તેને ‘બુલેટ પ્રૂફ’ પ્રાણી પણ કહેવામાં આવે છે. તેને નાઈન-બેન્ડેડ આર્માડિલો પણ કહેવામાં આવે છે.
દક્ષિણ અમેરિકામાં જોવા મળતું આ વિચિત્ર પ્રાણી કદમાં ઉંદર કરતાં થોડું મોટું છે. તેની લંબાઈ 38 થી 58 સેમી છે, જ્યારે ઊંચાઈ 15 થી 25 સેમી વચ્ચે છે. તેનું વજન 2.5 થી 6.5 કિગ્રા છે. આર્માડિલો સરેરાશ 12 થી 15 વર્ષ જીવે છે.
આર્માડિલો ભૂરા, પીળા અને ગુલાબી રંગના હોય છે. આ પ્રાણીની કુલ 20 પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે અને તે તમામ લેટિન અમેરિકામાં જોવા મળે છે. તેઓ જમીનમાં અથવા ટનલમાં અથવા ગરમ સ્થળોએ ખાડાઓની અંદર રહે છે. તેઓ ઠંડા હવામાનને બિલકુલ સહન કરતા નથી, તેઓ મૃત્યુ પામે છે. આ નાનો દિવસભર ઊંઘે છે અને રાત્રે શિકાર કરે છે. તેમની દુશ્મની માત્ર કૂતરા અને બિલાડીઓ સાથે છે.
આ સિવાય કાચબા અને મગર પણ બે એવા પ્રાણીઓ છે જે તેમની કડક ત્વચા માટે જાણીતા છે. પરંતુ કાચબો મગરની સરખામણીમાં કોઈપણ મોટા હુમલાથી પોતાને સરળતાથી બચાવી લે છે. આ દરમિયાન, તે જોખમ અનુભવતા જ માથું છુપાવે છે.
