તાજમહેલ વિશ્વની 7 અજાયબીઓમાંની એક છે, જેને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ જાહેર કરવામાં આવી છે. દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓ તેને જોવા માટે દૂર-દૂરથી આવે છે. પરંતુ આ દિવસોમાં તે અન્ય કારણોસર ચર્ચામાં છે. કારણ છે તેની અંદર બનેલા 22 રહસ્યમય રૂમ, આ રૂમની અંદર શું છે, તેને કેમ ખોલવામાં આવતા નથી, આ તમામ સવાલોના જવાબ મેળવવા માટે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે.
હાલ તો આ અંગેની સુનાવણી મોકૂફ રાખવામાં આવી છે, પરંતુ મુદ્દો એ છે કે આખરે આ રૂમોની અંદર શું છે? તાજમહેલના આ 22 રૂમનું રહસ્ય ખુલ્યા પછી જ ખબર પડશે, ત્યાં સુધી ચાલો જાણીએ તેના ઈતિહાસ વિશે.
તાજમહેલ 22 વર્ષમાં બન્યો હતો
તાજમહેલનું નિર્માણ મુઘલ બાદશાહ શાહજહાંએ તેની પત્ની મુમતાઝ મહેલની યાદમાં કરાવ્યું હતું. તેણે 1631માં તેની બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરાવી લીધી અને બીજા વર્ષે બાંધકામ શરૂ થયું. તેને પૂર્ણ કરવામાં 22 વર્ષ લાગ્યા. તાજમહેલ, જે 1653માં પૂર્ણ થયો હતો, તે 22,000 કામદારો દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો.
શાહજહાંએ આ રાજા પાસેથી જમીન લીધી હતી.
જે લોકો આ તાજમહેલને શિવ મંદિર અથવા ‘તેજો મહાલય’ કહે છે, તેઓ દલીલ કરે છે કે શાહજહાંએ 1632માં રાજા જય સિંહ પાસેથી આ જમીન લીધી હતી. રાજા જયસિંહના પૂર્વજ રાજા પરમર્દી દેવે 1212માં તેના પર ‘તેજો મહાલય’ બંધાવ્યું હતું.
વર્ષો સુધી આ મંદિર અકબંધ રહ્યું અને તેના તમામ અનુગામીઓ ત્યાં પૂજા કરતા રહ્યા. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તાજમહેલની અંદર 22 રૂમની અંદર હિંદુ દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ રાખવામાં આવી છે. તાજમહેલ બનાવતી વખતે તેઓ રૂમમાં બંધ હતા.
આ લેખકે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા
તાજમહેલના ઈતિહાસ સાથે સંબંધિત એક અન્ય સિદ્ધાંત પણ છે. 70ના દાયકામાં તાજમહેલને મંદિર હોવાના વિવાદે જોર પકડ્યું હતું. ત્યારબાદ પુરુષોત્તમ નાગેશ ઓકનું એક પુસ્તક હતું જેનું નામ હતું The Taj Mahal Is A Temple Palace. આ પુસ્તકમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તાજમહેલ વાસ્તવમાં એક મંદિર છે.
તેમના પુસ્તકમાં આ સંદર્ભમાં ઘણી દલીલો પણ આપી હતી. ઉદાહરણ તરીકે, મહેલ શબ્દનો ઉપયોગ કોઈપણ મુસ્લિમ ઈમારત સાથે થતો નથી. તાજ અને મહેલ બંને સંસ્કૃત શબ્દો છે. શા માટે સમાધિને સંસ્કૃત નામ આપવામાં આવશે?
સમાધિ પર જતી વખતે પગરખાં ઉતારવાં ફરજિયાત નથી.
તેમણે કહ્યું કે આરસપહાણની સીડીમાં પ્રવેશતા પહેલા જૂતા અને ચપ્પલ ઉતારવાની પરંપરા છે, જે સદીઓથી હિન્દુ ધર્મમાં મંદિરમાં પ્રવેશતા પહેલા કરવામાં આવે છે. સમાધિમાં પગરખાં ઉતારવા ફરજિયાત નથી. ઓક કહે છે કે તાજમહેલ સંકુલમાં સેંકડો ઓરડાઓ બનેલા છે, આટલા ઓરડાઓ કબરની નજીક ક્યાંય જોવા મળતા નથી.
શા માટે તેની જાળીમાં 108 ભઠ્ઠીઓ બનાવવામાં આવે છે?
તેઓ કહે છે કે આરસની જાળીમાં 108 ભઠ્ઠીઓ બનાવવામાં આવે છે. 108 નંબરને હિન્દુ મંદિર પરંપરામાં પણ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ઓક દાવો કરે છે કે ત્યાં એક શિવ મંદિર હતું જેમાં અગ્રેશ્વર મહાદેવની પૂજા કરવામાં આવી હતી. તાજમહેલ નામ પણ ‘તેજો મહાલય’ પરથી પડ્યું છે. તાજમહેલની પશ્ચિમમાં ઘણા જોડાણો છે, જે કબર સાથે અસંગત લાગે છે.
એવું કહેવાય છે કે તાજમહેલના 22 રૂમ છેલ્લે 1934માં ખોલવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ કંઈપણ બહાર આવ્યું ન હતું. 2017માં પણ, તાજમહેલને ‘તેજો મહાલય’ તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહ્યું હતું, ત્યારે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ તેનો ઇનકાર કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તાજમહેલમાં કોઈ મંદિર કે શિવલિંગ નથી.
