આપણા દેશમાં (ભારત) વિવિધ સંસ્કૃતિ, રીતરિવાજો, કળા, ધર્મ, ભાષાના લોકો વસે છે. આ જ કારણ છે કે તમે આ સ્થાનના વિવિધ ભાગોની પરંપરાઓ એકબીજાથી સંપૂર્ણપણે અલગ જોશો. લગ્નની બાબતમાં પણ એવું જ છે. લગ્ન દરમિયાન પણ, તમે દેશના દરેક ખૂણામાં સંપૂર્ણપણે અલગ પરંપરાઓ અને ધાર્મિક વિધિઓ જોશો. જો કે, મોટા ભાગના સ્થળોએ, આપણે યુગલોને અગ્નિને સાક્ષી માનીને તેમના લગ્નની વિધિઓ પૂર્ણ કરતા જોયા છે.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભારતમાં એક એવી જગ્યા છે જ્યાં લોકો અગ્નિને નહીં પણ પાણીને સાક્ષી માનીને લગ્નની વિધિ પૂરી કરે છે. ચાલો તમને આજ એ જગ્યા વિશે જણાવીએ.
પાણીને સાક્ષી માનીને લગ્ન ક્યાં થાય છે?
વાસ્તવમાં છત્તીસગઢના બસ્તરમાં આદિવાસી સમાજ લગ્ન દરમિયાન આ પરંપરાનું પાલન કરે છે. અહીંના આદિવાસી સમાજે હંમેશા પ્રકૃતિની પૂજા કરી છે. તેના આવું કરવા પાછળનું કારણ પણ ખૂબ જ પ્રેરણાદાયક છે. તેઓ લગ્નમાં થતા નકામા ખર્ચને રોકવા માટે આમ કરે છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે આ પરંપરા આજથી નથી, પરંતુ ઘણા સમયથી ચાલી આવે છે.
આ સમાજમાં પાણીને શુભ માનવામાં આવે છે.
છત્તીસગઢના ધુરવા સમુદાયમાં પાણીનું ખૂબ મહત્વ છે. પાણી તેમના માટે ભગવાન સમાન છે. એટલા માટે તે માત્ર લગ્નમાં જ નહીં, પરંતુ તેના તમામ શુભ કાર્યોમાં પાણીને સાક્ષી માનીને વિધિઓ પૂર્ણ કરે છે. ધુર્વ સમાજ મૂળભૂત રીતે બસ્તરના રહેવાસી છે. આ સમાજની જૂની પેઢી કાંકેર વેલી નેશનલ પાર્ક પાસે રહેતી હતી. તે દરેક શુભ કાર્યમાં કાંકેર નદીના પાણીનો પણ ઉપયોગ કરતી હતી.
આખું ગામ વર-કન્યા સાથે પરિક્રમા કરે છે
બસ્તરમાં રહેતા આદિવાસીઓ જૂની માન્યતાઓમાં દ્રઢપણે માને છે. એટલા માટે તેઓ દરેક શુભ કાર્યમાં વૃક્ષો અને પાણીની પૂજા અવશ્ય કરે છે. અહીં લગ્ન દરમિયાન માત્ર વર-કન્યા જ નહીં પરંતુ આખા ગામના લોકો ફેરા લે છે. નાળા, તળાવ, નદીઓ, સેમલ વૃક્ષો અને કુવાઓનું પાણી અહીંના લગ્નોમાં વપરાય છે, જેને અહીંના લોકો દેવ જલ તરીકે ઓળખે છે.
લગ્ન દરમિયાન બીજી અનોખી પરંપરા છે
આ સમાજમાં લગ્ન દરમિયાન બીજી અનોખી પરંપરાનું પાલન કરવામાં આવે છે. જ્યાં આખા દેશમાં ભાઈ-બહેનના લગ્નને નીચું જોવામાં આવે છે, આ આદિવાસી સમાજમાં ફક્ત ભાઈ-બહેનના લગ્ન થાય છે. જો કે, અહીં એક જ માતા-પિતાના બાળકોના લગ્ન નથી થતા.
ઉદાહરણ તરીકે, અહીં બહેનની પુત્રી મામાના પુત્ર સાથે લગ્ન કરી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આમ કરવાનો ઇનકાર કરે છે, તો તેને દંડ કરવામાં આવે છે. અહીં દહેજની લેવડદેવડ પર સખત પ્રતિબંધ છે.
