વિશ્વની સૌથી મોટી સેનાના મામલે ભારત વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે. ચીન 21.83 લાખ સૈનિકો પછી, ભારત 13.62 લાખ સૈનિકો સાથે વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે. જ્યારે સૈન્ય શક્તિના મામલે ભારત અમેરિકા, રશિયા અને ચીન પછી ચોથા નંબર પર છે.
ભારતની ત્રણેય સેનાઓની કામ કરવાની રીત એકબીજાથી અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ તે બધાને દેશના બહાદુર સૈનિકો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કેટલાક જમીન પર રહીને દેશની સરહદોની રક્ષા કરે છે, કેટલાક હવામાં તો કેટલાક પાણીમાં રહીને ભારતના દુશ્મનો પર ચાંપતી નજર રાખે છે.
આજે આપણે ભારતીય સેનાની તાકાત વિશે વાત કરવાના છીએ જે આપણી ત્રણેય સેનાઓની ઓળખ છે. શું તમે જાણો છો કે ભારતની ત્રણેય સેનાઓને સલામી આપવાની રીત અલગ-અલગ છે?
આખરે, ભારતની ત્રણેય સેનાઓને સલામ કરવાની પદ્ધતિમાં અસમાનતા કેમ છે? ચાલો જાણીએ.
1. ભારતીય સેના
ભારતીય સેનાના જવાનો કપાળ પર ખુલ્લી હથેળી મૂકીને સલામી આપે છે. આ દરમિયાન સૈનિકોની હથેળી સંપૂર્ણપણે ખુલ્લી રહે છે. મધ્યમ આંગળી લગભગ હેટબેન્ડ અથવા ભમરને સ્પર્શે છે. તમારા વરિષ્ઠને આદર દર્શાવવાની આ પણ એક રીત છે. આ પ્રકારની સલામનો અર્થ એ છે કે તેમના હાથમાં કોઈ હથિયાર નથી અને તેમનો ઈરાદો ઉમદા છે.
2. ભારતીય વાયુસેના
ભારતીય વાયુસેનાના જવાનો ખુલ્લી હથેળીને 45 ડિગ્રીના ખૂણા પર વાળીને સલામી આપે છે. સલામી દરમિયાન હાથની આ સ્થિતિ વાયુસેનાનું આકાશ તરફ આગળ વધતું પગલું દર્શાવે છે. માર્ચ 2006 પહેલા, ‘ભારતીય વાયુસેના’ને સલામી આપવાની પદ્ધતિ ‘ભારતીય સૈન્ય’ જેવી જ હતી, પરંતુ માર્ચ 2006 પછી તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો.
3. ભારતીય નૌકાદળ
ભારતીય નૌકાદળમાં ખુલ્લી હથેળીને જમીન તરફ નમાવીને સલામી આપવામાં આવે છે. નૌકાદળમાં સલામી માટે હથેળીને માથાના ભાગ પર એવી રીતે રાખવામાં આવે છે કે હથેળી અને જમીન વચ્ચે 90 ડિગ્રીનો ખૂણો બને છે. તેની પાછળની કહાની પણ રસપ્રદ છે. વર્ષો પહેલા વહાણમાં કામ કરવાથી નાવિકના હાથ ગંદા થઈ જતા હતા. તેથી જ સલામ કરતી વખતે તેમનો હાથ નીચે હતો, જેથી ગંદકી ન દેખાય અને સિનિયરનું અપમાન પણ ન થાય.
