કરોડોનું દેવું અને માલિકના મૃત્યુ પછી પણ CCD કંપની ઊભી છે. જાણો તેની અત્યાર સુધીની સફર.

કોઈપણ વ્યવસાય શરૂ કરવા કરતાં, તેને બજારમાં જાળવી રાખવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. ધંધો કોઈને આસમાનની ઊંચાઈએ લઈ જઈ શકે છે, તો કોઈને દેવા તળે દબાઈને આત્મહત્યા કરવા મજબૂર પણ કરી શકે છે. એવું જ કંઈક ભારતીય કંપની કેફે કોફી ડે સાથે થયું જ્યારે CCDના માલિક વીજી સિદ્ધાર્થે દેવું વધી જવાને કારણે નદીમાં કૂદીને આત્મહત્યા કરી.

ઘણાને લાગતું હતું કે સિદ્ધાર્થના મૃત્યુ પછી કંપનીનું અસ્તિત્વ ખતમ થઈ જશે, પરંતુ તેની પત્નીએ આવું ન થવા દીધું. આવો, જાણીએ કે કેફે કોફી ડેની શરૂઆતની વાર્તા શું છે અને કેવી રીતે પત્નીએ દેવું દબાયેલી કંપનીને બચાવવાનું કામ કર્યું. આવો, જાણીએ કેફે કોફી ડેની અત્યાર સુધીની સફર.

CCDની રચના પહેલાની કહાની
CCD એ ભારતીય કંપની છે અને તેની સ્થાપના VG સિદ્ધાર્થ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમણે 1996માં આ કંપનીનો પાયો નાખ્યો હતો. સિદ્ધાર્થના પિતાનું નામ ગંગૈયા હેગડે હતું, જેમનું કર્ણાટકના ચિકમગલુરમાં કોફીનું વાવેતર હતું. વીજી સિદ્ધાર્થ અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી બિઝનેસ કરવા માગતો હતો. પરંતુ, તેના પિતા ઈચ્છતા હતા કે તે નોકરી કરે. જ્યારે સિદ્ધાર્થ રાજી ન થયો ત્યારે તેના પિતાએ તેને લગભગ 7 લાખ રૂપિયા આપ્યા, જેમાંથી સિદ્ધાર્થે જમીન ખરીદી હતી.

જોકે સિદ્ધાર્થે BSE એટલે કે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ સાથે સંકળાયેલી કંપનીમાં લગભગ બે વર્ષ કામ કર્યું, પરંતુ જ્યારે તેને એવું ન લાગ્યું ત્યારે તે બેંગ્લોર આવ્યો. અહીં તેણે ‘સિવાન સિક્યોરિટીઝ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ’ નામની કંપની ખોલી અને કંપનીને મળેલા નફામાંથી કોફીના ઘણા બગીચા ખરીદ્યા. એવું કહેવાય છે કે 1992 સુધીમાં, વીજી સિદ્ધાર્થે 6-7 હજાર એકરમાં ફેલાયેલા કોફીના બગીચાઓ ખરીદ્યા હતા.

CCD કંપની1.5 કરોડથી શરૂ થઈ
એવું કહેવાય છે કે 1992ના હર્ષત મહેતા સ્ટોક સ્કેમ પહેલા પણ વીજી સિદ્ધાર્થે સ્ટોકમાંથી પોતાના પૈસા ઉપાડી લીધા હતા. સિદ્ધાર્થે સ્ટોકમાંથી જે પૈસા કમાયા હતા તેનાથી તેણે કોફી ડે ગ્લોબલ લિમિટેડ નામની કંપની શરૂ કરી.

તેઓ પોતે કોફી ઉત્પાદક હતા, તેથી તેમણે આ વ્યવસાયને મોટા સ્તરે લઈ જવાનું વિચાર્યું. CCDની શરૂઆત 1996માં 1.5 કરોડના રોકાણ સાથે કરવામાં આવી હતી. તેનું પ્રથમ આઉટલેટ 11 જુલાઈ 1996ના રોજ બ્રિગેડ રોડ, બેંગ્લોર પાસે ખુલ્યું હતું.

25 રૂપિયા એક કપ કોફી
એવું માનવામાં આવે છે કે શરૂઆતમાં 25 રૂપિયાની કિંમતનો કોફીનો કપ CCDમાં મળતો હતો. યુવાનો CCD દ્વારા ખૂબ જ આકર્ષાયા અને તેમનામાં કોફીનો સ્વાદ વધવા લાગ્યો. ટૂંક સમયમાં જ અલગ-અલગ શહેરોમાં CCD આઉટલેટ્સ ખોલવાનું શરૂ કર્યું. CCD ની કોફી તેમના પ્લાન્ટેશનમાંથી આવતી હોવાથી લોકો આ કારણોસર પણ અહીં કોફીની ચૂસકી લેવાનું પસંદ કરતા હતા. તેમજ ઇન્ટરનેટ સેવા અને સારી બેઠક વ્યવસ્થાએ યુવાનો અને યુગલોને આકર્ષ્યા હતા.

પાછળથી નુકસાન થયું
VG સિદ્ધાર્થની કંપની કોફી ડે ઇન્ટરનેશનલ (CDEL) વર્ષ 2000 સુધી ખૂબ જ નફાકારક હતી. 2015માં, કંપનીએ શેરબજારમાં પ્રવેશ કરવાનું વિચાર્યું. કંપનીએ શરૂઆતના સમયમાં તેના શેરની કિંમત રૂ. 228 રાખી હતી, પરંતુ લોકોએ શેરની કિંમત રૂ. 207 સુધી નક્કી કરી હતી. જેના કારણે કંપનીને ઘણું નુકસાન થયું હતું. વિજી સિદ્ધાર્થે રિયલ એસ્ટેટ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા અન્ય વ્યવસાયમાં પણ હાથ અજમાવ્યો. પરંતુ, આમાં પણ તેમને ભારે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું હતું.

કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે વિજી સિદ્ધાર્થ આત્મહત્યા કરશે. વાસ્તવમાં, તેમની મુશ્કેલી ત્યારે વધી જ્યારે આવકવેરા વિભાગે 700 કરોડની કરચોરીના આરોપમાં તેમની તપાસ શરૂ કરી. સિદ્ધાર્થે બિઝનેસ વધારવા માટે માર્કેટમાંથી ઘણી લોન લીધી હતી. એવું કહેવાય છે કે 2019 સુધી કંપની 6547 કરોડ રૂપિયાના દેવા હેઠળ ડૂબી ગઈ હતી.

દેવું ઘટાડવા માટે, સિદ્ધાર્થે માઇન્ડટ્રી નામની IT કંપનીના 20.32 ટકા શેર વેચ્યા, જેણે 3200 કરોડનું દેવંં ઘટાડ્યું. પરંતુ, હજુ 3 હજાર 347 કરોડની લોન બાકી હતી. તેમનો તણાવ એટલો વધી ગયો કે સિદ્ધાર્થે 2019માં નદીમાં કૂદીને આત્મહત્યા કરી લીધી.

પત્નીએ કંપનીની જવાબદારી સંભાળી
વિજી સિદ્ધાર્થના મૃત્યુ પછી બધાને લાગ્યું કે કંપનીનું અસ્તિત્વ હવે અદૃશ્ય થઈ જશે. પરંતુ, તે બન્યું નહીં. પત્ની માલવિકા હેગડેએ કંપનીની બાગડોર પોતાના હાથમાં લીધી. તમને જણાવી દઈએ કે માલવિકા હેગડે કર્ણાટકના પૂર્વ સીએમ એસએસ કૃષ્ણાની પુત્રી છે. તેણે વર્ષ 1991માં વિજી સિદ્ધાર્થ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. કંપનીના ભવિષ્યમાં સૌથી મોટો અવરોધ દેવું હતો, તેથી માલવિકાએ લોન ચૂકવવાનો આગ્રહ કર્યો. માહિતી અનુસાર, તેણે ઘણું દેવું ઉતાર્યું છે અને હવે તેના પર લગભગ 1,731 કરોડનું દેવું બાકી છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, કંપનીની માલિક માલવિકા હેગડેએ અમેરિકન કંપની બ્લેકસ્ટોન અને શ્રીરામ ક્રેડિટ કંપની સાથે બિઝનેસ એગ્રીમેન્ટ પણ કર્યા છે. તમને જણાવી દઈએ કે ભારતના વિવિધ શહેરોમાં CCDના લગભગ 1,192 આઉટલેટ્સ છે.