ભારતમાં લગભગ દરેક વ્યક્તિએ ખાનગી અને કોમર્શિયલ વાહનોની નંબર પ્લેટ વિશે જાણવું જ જોઈએ. જો તમારા ઘરમાં પણ કોઈ કાર છે, તો સ્વાભાવિક રીતે તમને તેનો નંબર તો ખબર જ હશે, પરંતુ વાહનની ‘નંબર પ્લેટ’નો રંગ કેવો છે અને પ્લેટ પર નંબરો કયા રંગથી લખેલા છે, તે બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે.
ભારતીય વાહનો 6 રંગોની ‘નંબર પ્લેટ’નો ઉપયોગ કરે છે. જેમાં સફેદ, પીળી, વાદળી, લાલ, લીલી અને કાળી નંબર પ્લેટનો સમાવેશ થાય છે. અલગ-અલગ રંગની ‘નંબર પ્લેટ’ના અલગ અલગ અર્થ હોય છે. પરંતુ તેના વિશે બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે.
ભારતીય વાહનો પર વપરાતા આ તમામ રંગોની ‘નંબર પ્લેટ’ પાછળ એક ખાસ કારણ છે. ‘નંબર પ્લેટ’નો રંગ જોઈને ટ્રાફિક અધિકારીઓ સમજે છે કે વાહન કઈ શ્રેણીનું છે, મતલબ કે વાહન ખાનગી છે, કોમર્શિયલ છે કે બીજું કંઈક… ચાલો જાણીએ કે ભારતમાં ભારતીય વાહનો પર નંબર પ્લેટના વિવિધ રંગોનો અર્થ શું છે?
1- સફેદ નંબર પ્લેટ
ખાનગી ઉપયોગ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા વાહનો પર જ સફેદ રંગની નંબર પ્લેટ લગાવવામાં આવે છે. જો તમારા ઘરમાં મોટરસાઈકલ કે કાર છે તો તેની નંબર પ્લેટ પણ સફેદ રંગની જ હશે. તેમાં કાળા રંગમાં નંબરો લખેલા છે.
2- પીળી નંબર પ્લેટ
જે વાહનો સાર્વજનિક હોય છે તેના પર જ પીળા રંગની નંબર પ્લેટ લગાવવામાં આવે છે. તેમનો વ્યવસાયિક ઉપયોગ છે. જાહેર વાહનો જેમ કે બસ, ટેક્સી, કેબ, ઓટો રિક્ષા, બાઇક ટેક્સી વગેરે. આ ઉપરાંત કોમર્શિયલ માલસામાનના વાહનો જેવા કે હાઇવે, ટ્રેલર, ટ્રક, મીની ટ્રક, નાનો હાથી વગેરે પર પણ પીળા રંગની નંબર પ્લેટ લગાવવામાં આવે છે. પીળી નંબર પ્લેટવાળા વાહન ચાલકો માટે કોમર્શિયલ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ હોવું ફરજિયાત છે.
3- લાલ નંબર પ્લેટ
લાલ રંગનો નંબર ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલના વાહનો પર જ ચોંટાડવામાં આવે છે. આ નંબર પ્લેટો પર નંબરોને બદલે અશોકનું પ્રતીક લગાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, તે વાહનો પર લાલ રંગની નંબર પ્લેટ પણ લગાવવામાં આવે છે, જે કાર ઉત્પાદક પરીક્ષણ અથવા પ્રમોશન માટે રસ્તાઓ પર લે છે. જોકે આવા વાહનોને ટેમ્પરરી નંબર મળે છે.
4- વાદળી નંબર પ્લેટ
ભારતમાં, વિદેશી પ્રતિનિધિઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા વાહનો પર જ વાદળી રંગની નંબર પ્લેટ લગાવવામાં આવે છે. વિદેશી રાજદૂત અથવા રાજદ્વારીઓ વાદળી નંબર પ્લેટવાળા વાહનોમાં મુસાફરી કરે છે.
5- ગ્રીન નંબર પ્લેટ
ગ્રીન નંબર પ્લેટ ભારતમાં એકદમ નવી છે. તે માત્ર ઈલેક્ટ્રિક વાહનો પર જ ઈન્સ્ટોલ કરવામાં આવે છે. ખાસ વાત એ છે કે તમામ ખાનગી અને કોમર્શિયલ વાહનો પર ગ્રીન નંબર પ્લેટ લગાવવામાં આવી છે. પરંતુ, ખાનગી ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં લીલા નંબર પ્લેટ પર સફેદ નંબર લખેલા હોય છે. જ્યારે કોમર્શિયલ ઈલેક્ટ્રિક વાહનો પર પીળા રંગમાં નંબર લખવામાં આવે છે.
6- કાળી નંબર પ્લેટ
કાળા રંગની નંબર પ્લેટ ફક્ત આવા કોમર્શિયલ વાહનો પર જ લગાવવામાં આવે છે જે ભાડે આપી દેવામાં આવે છે. જ્યારે ભાડાની કારને કાળા રંગની નંબર પ્લેટ મળે છે, જેના પર નંબરો પીળા રંગમાં લખેલા હોય છે.
