પર્યાવરણને સુરક્ષિત અને સ્વસ્થ રાખવા માટે વૃક્ષો અને છોડને બચાવવા ખૂબ જ જરૂરી છે. તેથી, તમારી આસપાસ શક્ય તેટલા વધુ વૃક્ષારોપણ કરવા વૈશ્વિક સ્તરે ભાર મૂકવામાં આવે છે. ગ્રીનહાઉસ વાયુઓને કારણે થતા હવામાન પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટે વૃક્ષારોપણને સૌથી સરળ અને સૌથી અસરકારક રીત માનવામાં આવે છે. પરંતુ, જરા કલ્પના કરો કે જો વૃક્ષારોપણને સામાજિક સંદેશ એટલે કે બે મહત્વપૂર્ણ બાબતો સાથે જોડવામાં આવે તો શું થશે.
આવું જ કંઈક બિહારના એક ગામમાં જોવા મળ્યું છે, જ્યાં દીકરીના જન્મ પર ઓછામાં ઓછા દસ રોપાઓ વાવવામાં આવે છે, જેથી પર્યાવરણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે ભ્રૂણહત્યા અને સ્ત્રી શોષણ સામે અસરકારક સંદેશ લોકો સુધી પહોંચી શકે. આવો, બિહારના ધરહરા ગામ વિશે વિગતવાર જાણીએ.
બિહારનું ધરહરા ગામ
અમે જે ગામની વાત કરી રહ્યા છીએ તે બિહાર રાજ્યના ભાગલપુર જિલ્લાનું છે, જ્યાં દીકરીના જન્મ પર રોપા વાવવાની પરંપરા બની ગઈ છે. આ ગામ તેના વિસ્તારનું સૌથી હરિયાળું ગામ છે. આ ઉપરાંત, અહીં દીકરીઓને દેવી લક્ષ્મી તરીકે પૂજવામાં આવે છે અને જ્યારે કોઈના ઘરે દીકરીનો જન્મ થાય છે, ત્યારે ઉજવણી તરીકે ગામમાં ઓછામાં ઓછા 10 ફળોના છોડ લગાવવામાં આવે છે. તેમજ, જ્યારે પુત્રીઓ મોટી થાય છે, ત્યારે આ વૃક્ષો તેમને વારસા તરીકે આપવામાં આવે છે.
20 હજારથી વધુ ફળના ઝાડ
બિહારનું આ સુંદર ગામ 20 હજારથી વધુ ફળોના વૃક્ષોની વચ્ચે આવેલું છે. આ અંગે ગામના વડાની પુત્રી કહે છે કે આજે જ્યાં વિશ્વ ભ્રૂણહત્યા અને ગ્લોબલ વોર્મિંગની સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે ત્યારે આ સમસ્યાઓને કાબૂમાં લેવા માટે અમારો આ એક નાનકડો પ્રયાસ છે.
વૃક્ષો આર્થિક મદદ કરે છે
ભારતમાં મોટી વસ્તી દીકરીઓને આર્થિક બોજ તરીકે જુએ છે. દહેજ માટે ઘરમાં ત્રાસ અને હત્યાના કિસ્સાઓ પણ જોવા મળે છે. આવી સ્થિતિમાં, આ ગામોએ આ વસ્તુઓ સામે લડવા માટે એક સુંદર રસ્તો વિચાર્યો છે, એટલે કે આ વૃક્ષોમાંથી જે આવક થાય છે તેનો ઉપયોગ દીકરીઓના શિક્ષણ અને તેમનું ભવિષ્ય બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. આ રીતે દીકરીના પરિવાર તરફથી થોડું આર્થિક દબાણ પણ ઓછું થાય છે.
જેમ જેમ દીકરીઓ મોટી થાય છે તેમ તેમ છોડ વૃક્ષોનું રૂપ ધારણ કરે છે અને બાદમાં ફળ આપે છે. તેઓ શિક્ષણથી લઈને લગ્ન સુધીના ખર્ચમાં પણ મદદ કરે છે.
ગામના રહેવાસી પ્રમોદે દીકરીના જન્મ પર આંબાના 10 વૃક્ષો વાવ્યા હતા. હાલમાં તેમની પુત્રી શાળાએ જાય છે, જેનો ખર્ચ તે વૃક્ષો પરથી વેચાતી કેરીઓમાંથી મળે છે.
વેચાણની સાથે સાથે કેરીઓ પણ ખાવા માટે રાખવામાં આવે છે.
એક છોડને ઝાડ બનવામાં અને પછી ફળ આવવામાં ચારથી પાંચ વર્ષ લાગે છે. આ પછી ફળનો મોટો ભાગ વેચવામાં આવે છે અને તેનો કેટલોક ભાગ બાળકોને ખાવા માટે રાખવામાં આવે છે.
તેમજ, જ્યારે વૃક્ષો જૂના થઈ જાય છે, ત્યારે તેને કાપીને ફર્નિચર બનાવવામાં આવે છે, જે દીકરીઓને લગ્નમાં ભેટ તરીકે આપવામાં આવે છે.
પરંપરાગત ખેતી છોડીને ફળોના બગીચા વાવવા
અહીં ગામના મોટા ભાગના લોકો પરંપરાગત ખેતી છોડીને ફળોના બગીચા લગાવી રહ્યા છે, જેમાં આવક પણ વધુ છે અને મજૂરી પણ પરંપરાગત ખેતી કરતાં ઓછી છે. અહીં ખેડૂતો કેરીના વધુ વૃક્ષો વાવે છે, પરંતુ કેરી સિવાય હવે લીચી, પપૈયા અને જામફળના વૃક્ષો પણ વાવવામાં આવી રહ્યા છે.
બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર પણ અહીં આવ્યા છે અને તેમણે અહીં વૃક્ષારોપણ પણ કર્યું છે. આ ગામ ખરેખર કોઈ મોટી પ્રેરણાથી ઓછું નથી અને અન્ય લોકોએ પણ આવા પગલાં લેવા જોઈએ.
