આ દુનિયામાં દરેક વ્યક્તિ જુદા જુદા લક્ષ્યો સાથે જીવે છે. કેટલાક ફક્ત પ્રગતિ કરવા માંગે છે, કેટલાક સામાન્ય જીવન જીવવા માંગે છે. કેટલાક લોકો એવા હોય છે જે સમાજમાં કંઈક બદલવા અથવા સુધારવાના લક્ષ્ય સાથે જીવે છે. આમાં સૌથી પડકારજનક કાર્ય સમાજને કંઈક સુધારવાનું છે. તમને આવા ઘણા લોકો અથવા NGO જોવા મળશે જે આવા કામમાં પોતાની ભાગીદારી આપી રહ્યા છે.
આમાં બનારસના એક વ્યક્તિનું પણ નામ છે જે ભિખારીઓની સ્થિતિ સુધારવા અને તેમને બિઝનેસ સાથે જોડવામાં લાગેલા છે. આવો, આ ખાસ અહેવાલમાં જાણીએ કોણ છે તે વ્યક્તિ અને શું છે તેની સંપૂર્ણ વાર્તા.
ચંદન મિશ્રા
અમે જે વ્યક્તિ વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ તે ચંદન મિશ્રા છે, જેઓ બનારસના રહેવાસી છે અને તેમણે વર્ષ 2021માં ‘બેગર્સ કોર્પોરેશન’ નામની એનજીઓની સ્થાપના કરી હતી. આ NGO દ્વારા, તે બનારસમાં ભિખારીઓનું ચેરિટી દ્વારા પુનર્વસન નહીં, પરંતુ તેમને કૌશલ્યથી સજ્જ કરીને ઉદ્યોગસાહસિકોમાં પરિવર્તિત કરવાના મિશન પર છે. તેઓ માને છે કે જો ભિખારી ‘ઉદ્યોગ સાહસિક’ બની જશે તો કોઈ બેરોજગાર નહીં રહે.
વિવિધ વસ્તુઓ બનાવવાનું શીખવું
મળતી માહિતી મુજબ, હાલમાં તેની એનજીઓ સાથે 12 પરિવારો અને 55 ભિખારી જોડાયેલા છે, જેમને તે વિવિધ પ્રકારની વસ્તુઓ બનાવતા શીખવી રહ્યાં છે. જેમ કે લેપટોપ બેગ, પેપર-ક્લોથ બેગ અને કોન્ફરન્સ બેગ. સામાન્ય લોકોની સાથે આ સામાન બનારસની વિવિધ કંપનીઓ અને હોટલોમાં પણ લઈ જવામાં આવે છે.
આ વિચાર ક્યાંથી આવ્યો?
વાતચીત દરમ્યાન ચંદન મિશ્રા કહે છે, “હું ભિખારીઓને શ્રમનું મહત્વ સમજાવવા ઈચ્છું છું અને દાન દ્વારા તેમનું પુનર્વસન નહીં પણ તેમને ‘ઉદ્યોગ સાહસિક’ બનાવવા ઈચ્છું છું (બનારસ મેન વોન્ટ્સ ટુ મેક બેગર્સ આંત્રપ્રિન્યોર) છું. આનાથી ભિખારીઓને પણ સમાજમાં સન્માન મળશે અને તેઓ સન્માન સાથે પોતાનું જીવન જીવી શકશે.
તેઓ વધુમાં કહે છે કે, “ભારતમાં લગભગ 4,13,670 ભિખારીઓ વાર્ષિક 34,242 કરોડ રૂપિયા દાનમાં મેળવે છે. જો આ રકમનું રોકાણ કરવામાં આવે તો તે વધુ રકમ કમાઈ શકે છે. સાથે જ દાનમાં મળેલી રકમથી રોજગાર સર્જીને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ બદલી શકાય છે.
ચંદન મિશ્રા વધુમાં જણાવે છે કે તેમણે 2023 સુધીમાં બનારસને ભિખારી મુક્ત બનાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. સાથે જ તે આ એનજીઓને પ્રોફિટ કંપનીમાં કન્વર્ટ કરવા માંગે છે. આ માટે તે લગભગ 2.5 કરોડનું ફંડ પણ એકત્ર કરશે.
મોર્નિંગ સ્કૂલ ઓફ લાઈફ
ચંદન મિશ્રા (બનારસ મેન વોન્ટ્સ ટુ મેક બેગર્સ એન્ટરપ્રિન્યોર) એ પણ શહેરના રાજેન્દ્ર પ્રસાદ ઘાટ ખાતે ‘મોર્નિંગ સ્કૂલ ઓફ લાઈફ’ નામની શાળાની સ્થાપના કરી છે. આ શાળા દ્વારા તેમનું ધ્યેય એ છે કે ભિખારીઓની આવનારી પેઢી અશિક્ષિત ન રહે. અહીં ભિખારીઓ અને ભિખારીઓના બાળકોને ભણાવવામાં આવે છે. તેઓ નથી ઈચ્છતા કે કોઈ બાળકને ક્યારેય ભીખ માંગવાની જરૂર પડે.
