1971ના ભારત-પાક યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાનો વિજય થયો હતો. ભારતીય સેનાના આ પરાક્રમથી દુનિયાને બાંગ્લાદેશના રૂપમાં એક નવું રાષ્ટ્ર મળ્યું. ભારતીય સેનાની આ જીત પર વર્ષ 1997માં બોલિવૂડ ડિરેક્ટર જેપી દત્તાએ ફિલ્મ ‘બોર્ડર’ બનાવી હતી.
આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર સુપરહિટ સાબિત થઈ હતી. આ ફિલ્મમાં સુનીલ શેટ્ટીએ ‘ભૈરોસિંહ’નું યાદગાર પાત્ર ભજવ્યું હતું. ફિલ્મમાં આ પાત્રને શહીદ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં ભૈરો સિંહ રાઠોડ હજુ પણ જીવિત છે.
ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધના અસલી હીરો ભૈરો સિંહ રાઠોડનો જન્મ જોધપુર જિલ્લાના શેરગઢના સોલંકિયાતલા ગામમાં થયો હતો. ભૈરોન સિંહ 1963માં બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ (BSF)માં ભરતી થયા હતા. 1971ના ભારત-પાક યુદ્ધમાં ભાગ લીધાના 16 વર્ષ બાદ તેઓ 1987માં ભારતીય સેનામાંથી નિવૃત્ત થયા હતા. ભૈરોસિંહ રાઠોડ આજે 76 વર્ષના થયા છે, તેઓ પોતાની ધરતી પર વિસ્મૃતિનું જીવન જીવવા મજબૂર છે. આમ છતાં તેમની વીરતાની આ ગાથા દેશની આવનારી પેઢીઓને પ્રેરણા આપતી રહેશે.
ભૈરો સિંહ રાઠોડ 1971ના ‘ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ’ દરમિયાન જેસલમેરમાં ‘લોંગેવાલા પોસ્ટ’ ખાતે BSFની ’14મી બટાલિયન’માં તૈનાત હતા. ભારત-પાકિસ્તાન બોર્ડર પર સ્થિત ‘લોંગેવાલા પોસ્ટ’ એ જ જગ્યા છે જ્યાં ભારતીય સેનાના મેજર કુલદીપ સિંહ ચાંદપુરીની આગેવાનીમાં 120 સૈનિકોની ટુકડીએ હજારો પાકિસ્તાની સેનાના છક્કા છોડાવ્યા હતા. આ દરમિયાન ભારતીય સેનાના આ 120 બહાદુર જવાનોએ પોતાની સમજણ અને બહાદુરીથી પાકિસ્તાની સેનાની સેંકડો ટેન્કોને નષ્ટ કરી દીધી હતી.
ભૈરોનસિંહ રાઠોડ જણાવે છે કે, 1971માં ‘ભારત-પાકિસ્તાન’ વચ્ચે યુદ્ધ થયું. બીએસએફની ’14મી બટાલિયન’ની ‘ડી કંપની’ લોંગેવાલામાં તૈનાત હતી. ભારતીય સેનાની ’23 પંજાબ’ની એક કંપનીએ મેજર કુલદીપ સિંહ ચાંદપુરીના નેતૃત્વમાં ‘લોંગેવાલા’ની જવાબદારી સંભાળી.
અહીંથી બોર્ડર પોસ્ટ લગભગ 16 કિમી દૂર હતી. આ પછી અમારી બીએસએફની કંપનીને બીજી પોસ્ટ પર મોકલવામાં આવી. મને પંજાબ બટાલિયનના ગાઈડ તરીકે ‘લોંગેવાલા પોસ્ટ’ પર પોસ્ટિંગ માટે ઓર્ડર મળ્યા. મેં પેટ્રોલિંગ દરમિયાન સેનાને વિસ્તાર બતાવ્યો હતો.
મધ્યરાત્રિએ સંદેશ મળ્યો કે પાકિસ્તાની સૈનિકો પોસ્ટ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે અને તેમની પાસે મોટી સંખ્યામાં ટેન્ક પણ છે. ભારતીય સેનાએ એરસ્ટ્રાઈક માટે એરફોર્સની મદદ માંગી હતી, પરંતુ રાત હોવાને કારણે મદદ મળી શકી ન હતી.
7 કલાક સુધી ફાયરિંગ કરતાં રહ્યા
રાત્રે લગભગ 2 વાગ્યે પાકિસ્તાની સેનાએ ટેન્કમાંથી ગોળીબાર શરૂ કર્યો હતો. આવી સ્થિતિમાં બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ થયું હતું. આ દરમિયાન એલએમજીમાંથી ગોળી ચલાવી રહેલા અમારા એક જવાન ઘાયલ થયા હતા.
મેં સમય બગાડ્યા વિના એલએમજી સંભાળી લીધું અને 7 કલાક સુધી સતત ફાયરિંગ કર્યું. સવારે વાયુસેનાના વિમાનોએ ભારે બોમ્બમારો કર્યો હતો જેમાં પાકને ભારે નુકસાન થયું હતું. આખરે પાકિસ્તાની સેનાએ પીછેહઠ કરવી પડી હતી.
શેરગઢના સુરમા લાન્સ નાઈક ભૈરોન સિંહ રાઠોડે 1971ના ‘ભારત-પાક યુદ્ધ’માં LMGથી લગભગ 300 પાકિસ્તાની દુશ્મનોને મારી નાખ્યા હતા. ભૈરોન સિંહ રાઠોડની બહાદુરીને કારણે રાજસ્થાનના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી બરકતુલ્લા ખાને તેમને ‘સેના મેડલ’થી સન્માનિત કર્યા હતા.
જો કે, અત્યારે તેમને બીએસએફ દ્વારા સૈન્ય સન્માનના રૂપમાં આપવામાં આવતા લાભો અને પેન્શન ભથ્થા નથી મળી રહ્યા. આમ છતાં 76 વર્ષની ઉંમરે પણ ભૈરો સિંહ રાઠોડની દિનચર્યા એક યુવાન જેવી જ છે.
શૌર્યવીર ભૈરો સિંહ રાઠોડની વીરતા અને બહાદુરીથી પ્રેરિત થઈને નિર્દેશક જેપી દત્તાએ વર્ષ 1997માં ફિલ્મ ‘બોર્ડર’ બનાવી હતી. આ ફિલ્મમાં સની દેઓલે 1971ના યુદ્ધના હીરો મેજર કુલદીપ સિંહ ચાંદપુરીનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જ્યારે સુનીલ શેટ્ટી આ યુદ્ધના અસલી હીરો ભૈરો સિંહ રાઠોડના પાત્રમાં જોવા મળ્યો હતો.
ફિલ્મમાં ભૈરો સિંહ રાઠોડ (સુનીલ શેટ્ટી)ના ડાયલોગબાઝીએ દેશના યુવાનોમાં ઉત્સાહ ભરવાનું કામ કર્યું. પરંતુ ફિલ્મમાં ભૈરો સિંહને શહીદના રૂપમાં જોઈને થોડું આશ્ચર્ય થાય છે. વાસ્તવિક જીવનમાં, ભૈરો સિંહ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ છે અને આજે પણ તેમનામાં દેશભક્તિની એટલી જ ભાવના છે.
વર્ષ 2021માં જેસલમેરમાં આયોજિત 154મી બટાલિયન કેમ્પસ સમારોહ દરમિયાન ભૈરો સિંહ રાઠોડને પણ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. આ દરમિયાન ગૃહમંત્રી અમિત શાહે તેમની સાથે મુલાકાત કરી હતી. વાતચીતમાં ભૈરોસિંહ રાઠોડે કહ્યું હતું કે, 1971નું યુદ્ધ ઐતિહાસિક જીત હતું, પરંતુ આજની પેઢીને ખબર નથી કે ‘લોંગેવાલા’ ક્યાં છે? હું ઈચ્છું છું કે સ્વાતંત્ર્ય ક્રાંતિકારીઓની વાર્તાઓ દરેક બાળક જાણે. એવી જ રીતે સ્વતંત્ર ભારતના સૈનિકોની વાતો પણ દરેકને ખબર હોવી જોઈએ.
1971 के युद्ध में लोंगेवाला पोस्ट के वीर नायक भैरों सिंह राठौड़ जी से आज जैसलमेर में मिलने का सौभाग्य मिला।
लोंगेवाला से दुश्मनों को खदेड़ने की आपकी वीरता और मातृभूमि के प्रति प्रेम ने देश के इतिहास व देशवासियों के हृदय में एक अपार श्रद्धा का स्थान बनाया है।
आपको नमन करता हूँ। pic.twitter.com/lC33QjCtVb
— Amit Shah (@AmitShah) December 5, 2021
રાજસ્થાની કવિ અને લેખક મદન સિંહ રાઠોડ સોલંકિયાતલાએ ભારતીય સેનાના યોદ્ધા ભૈરો સિંહ રાઠોડની બહાદુરી પર ‘શેરગઢ કે સૂરમા’ નામનું પુસ્તક પણ લખ્યું છે.
