ઉત્તર પ્રદેશના ગાઝીપુર જિલ્લામાં સ્થિત ગહમર એશિયાનું સૌથી મોટું ગામ માનવામાં આવે છે. આ ગામની વસ્તી 1 લાખ 20 હજારથી ઉપર છે. પટના અને મુગલસરાય રેલ માર્ગ પર સ્થિત, આ ગામની સ્થાપના 1530માં મુખ્યત્વે સિકરવાર રાજવંશના રાજપૂતો દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ ગામ 22 પટ્ટીઓ અથવા ગામોમાં વહેંચાયેલું છે, જે લગભગ 618.33 હેક્ટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે.
ગહમર ગામની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે ભારતીય સેનામાં કામ કરતા દરેક ઘરમાંથી કોઈને કોઈ છે. તેથી જ તેને સૈનિકોનું ગામ પણ કહેવામાં આવે છે. અત્યારે ગહમર ગામના લોકો ભારતીય સેનામાં જવાનના રેન્કથી કર્નલ સુધી કામ કરી રહ્યા છે. આ ગામના સૈનિકોએ અનેક યુદ્ધોમાં ભાગ લીધો છે. આ ગામમાં ઘણા પરિવારો એવા પણ છે જેમની 5 મી પેઢી પણ ભારતીય સેના સાથે જોડાયેલી છે.
એશિયાના સૌથી મોટા ગામ ગહમરના પુરૂષો જ નહીં, પણ મહિલાઓ પણ કઈ ઓછી નથી. દેશમાં કુદરતી આફત અને કટોકટીના સમયમાં અહીંની મહિલાઓ પણ તેમાં ભાગ લે છે. ગહમાર પાસે બેંક, પોસ્ટ ઓફિસ, હોસ્પિટલ, રેલવે સ્ટેશન, બસ સ્ટેશન અને ટેલિફોન એક્સચેન્જ જેવી મુખ્ય માળખાકીય સુવિધાઓ પણ છે.
ગહમાર માત્ર એશિયાનું સૌથી મોટું ગામ નથી, પણ ‘મોટા હૃદય સાથેનું ગામ’ તરીકે પણ ઓળખાય છે, કારણ કે અહીં દરેક ઘર દેશની સેવા માટે તૈયાર રહે છે. ચાલો હવે એશિયાના સૌથી મોટા ગામ ‘ગહમર’ની આ વિશેષતાઓ પણ જાણીએ-
1 – ગહમર ગામના લગભગ 10 હજાર સૈનિકો ભારતીય સેનામાં કાર્યરત છે, જ્યારે 14 હજારથી વધુ ભૂતપૂર્વ સૈનિકો છે.
2- આ ગામના સૈનિકોએ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ, બીજા વિશ્વયુદ્ધ, 1965, 1971 અને 1999 ભારત-પાક યુદ્ધમાં ભાગ લીધો હતો.
3- પ્રથમ અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધો દરમિયાન, આ ગામના 228 સૈનિકો બ્રિટીશ સેનામાં સામેલ હતા, જેમાંથી 21 સૈનિકો પણ શહીદ થયા હતા.
4- ગહમર ગામમાં એક રેલ્વે સ્ટેશન પણ છે, જે ગાઝીપુરથી 40 કિમીના અંતરે આવેલું છે, જે પટના અને મુગલસરાય સાથે જોડાયેલું છે.
5- ગહમર ગામના ઉત્થાન માટે, અહીંના ભૂતપૂર્વ સૈનિકોએ ‘ભૂતપૂર્વ સૈનિક સેવા સમિતિ’ નામની સંસ્થા પણ બનાવી છે.
6- ગહમર ગામ 22 ગામોમાં વહેંચાયેલું છે. આ ગામની દરેક પટ્ટી કેટલાક વીર અથવા શહીદ સૈનિકના નામ પરથી રાખવામાં આવી છે.
7- આ ગામના સેંકડો યુવાનો ગંગા કિનારે સ્થિત ‘માળિયા ચોક’ પર સવારે અને સાંજે સેનાની તૈયારી કરતા જોવા મળે છે.
8- ભારતીય સેના દર વર્ષે ગહમાર ગામમાં ભરતી શિબિર લગાવતી હતી, પરંતુ 1986માં તે કોઈ કારણસર બંધ થઈ ગઈ હતી.
9- ભારતીય સેનાએ ગામના લોકો માટે લશ્કરી કેન્ટીનની સુવિધા પણ પૂરી પાડી હતી, પરંતુ આ સેવા છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી બંધ છે.
10 – ગહમાર વાસ્તવમાં એક આદર્શ ગામ છે, અહીં 10થી વધુ શાળાઓ, 2 ડિગ્રી કોલેજો, 7 આંતર કોલેજો, 2 પોસ્ટ ઓફિસ, 3 બેન્કો અને 4 એટીએમ મશીનો છે.
11- સાહિત્યકારોનું ગામ પણ માનવામાં આવે છે. તેમાં દ્વિવેદી યુગના પ્રખ્યાત જાસૂસી નવલકથાકાર ગોપાલરામ ગહમરી, પ્રખ્યાત ગીતકાર ભોલાનાથ ગહમરી, પ્રદીપ પાંડે ‘પુષ્કલ’, મિથલેશ ગહમારી, આનંદ ગહમરી, ફજીહત ગહમરી મુખ્ય છે.
12- નવી પેઢીના લેખકોની વાત કરીએ તો સિદ્ધાર્થ સિંહ ‘સાહિલ’, ચંદન, રજનીશ ઉપાધ્યાય ‘ભોલુ’ વગેરે અગ્રણી છે.
