પૌરાણિક લોકકથાઓ અનુસાર આ બ્રહ્માંડમાં કુલ 33 કરોડ દેવી-દેવતાઓ છે. આ દુનિયામાં જેટલા દેવી-દેવતાઓ છે તેટલા મંદિરો છે અને કરોડોની સંખ્યામાં તેમના ભક્તો છે. જો તમે ભારતના કોઈપણ ભાગમાં પહોંચો, તો તમને દરેક જગ્યાએ મંદિરો ચોક્કસપણે જોવા મળશે. ભગવાનના આશીર્વાદ અને પ્રસાદ માટે ભક્તો હજારો કિલોમીટરનો પ્રવાસ કરીને દર્શન કરે છે. હિંદુ ધર્મમાં પ્રસાદનું ઘણું મહત્વ છે, જ્યાં સુધી ભક્તને પ્રસાદ ન મળે ત્યાં સુધી ભક્ત મંદિરનો દરવાજો છોડતો નથી.
આજે અમે તમારા માટે ભારતના કેટલાક એવા મંદિરોની યાદી લઈને આવ્યા છીએ, જ્યાં મીઠાઈ, માખણ કે ગોળ ચડાવવામાં આવતા નથી, પરંતુ કંઈક બીજું જ ચઢાવવામાં આવે છે. આ મંદિરોમાં ભક્તોને આપવામાં આવતો પ્રસાદ પણ અનન્ય છે. ચાલો જાણીએ એવા કયા મંદિરો છે જે પોતાના અનોખા પ્રસાદ માટે પ્રખ્યાત છે.
1- બાલ કેશવ મંદિર (ઉજ્જૈન)
ઉજ્જૈનમાં શિપ્રા નદીના કિનારે સ્થિત બાલ કેશવ મંદિરમાં ભક્તો બાલ કેશવને ‘દારૂ’ અર્પણ કરે છે. આ દારૂ પણ ભક્તોને પ્રસાદના રૂપમાં વહેંચવામાં આવે છે.
2- જય દુર્ગા પીઠધામ મંદિર (ચેન્નઈ)
ચેન્નાઈના પડપ્પાઈમાં આવેલા જય દુર્ગા પીઠમ મંદિરમાં લોકોને પ્રસાદ તરીકે ‘બ્રાઉની, બર્ગર, સેન્ડવીચ અને ચેરી-ટામેટો સલાડ’ આપવામાં આવે છે. આ મંદિરની સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેના પ્રસાદ FSSAI દ્વારા પ્રમાણિત છે, જેમાં એક્સપાયરી ડેટ પણ લખેલી છે. મંદિરમાં સ્થાપિત વેન્ડિંગ મશીનમાં ટોકન મૂકીને ભક્તો પ્રસાદનો ડબ્બો મેળવે છે.
3- કરણી માતા મંદિર (રાજસ્થાન)
રાજસ્થાનના બિકાનેરમાં આવેલું કરણી માતાનું મંદિર ઉંદરોના કારણે વિશ્વ પ્રસિદ્ધ છે. આ મંદિરમાં ભક્તોને ‘ઉંદરોનો એઠો પ્રસાદ’ આપવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે આ મંદિરમાં 20 હજારથી વધુ ઉંદરો રહે છે, જે માતા કરણીના સંતાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે લાખો ભક્તો અહીં માતાના દર્શન કરવા અને ઉંદરોનો પ્રસાદ લેવા પહોંચે છે.
4- પડપ્પઈ મંદિર (ચેન્નઈ)
ચેન્નાઈના પડપ્પઈ મંદિર પ્રશાસને પણ ‘બર્થ ડે કેક પ્રસાદમ’ શરૂ કર્યું છે. આ અંતર્ગત ભક્તોને તેમના જન્મદિવસ પર કેકના રૂપમાં વિશેષ પ્રસાદ આપવામાં આવે છે. આ માટે મંદિરમાં ભક્તોની જન્મતારીખ અને તેમનું સરનામું લખવામાં આવે છે.
5- કામાખ્યા દેવી મંદિર (ગુવાહાટી)
આસામના ગુવાહાટીમાં સ્થિત વિશ્વ પ્રસિદ્ધ કામાખ્યા દેવી મંદિરમાં માસિક ધર્મ દરમિયાન માતાના ભીના કપડાને પ્રસાદ તરીકે વહેંચવામાં આવે છે.
6- બાલાસુબ્રમણિયા મંદિર (કેરળ)
કેરળના બાલાસુબ્રમણિયા મંદિરમાં ભક્તોને પ્રસાદ તરીકે ‘ચોકલેટ’ આપવામાં આવે છે. સ્થાનિક માન્યતા અનુસાર, ભગવાન બાલામુરુગનને ચોકલેટ ખૂબ જ પસંદ છે, તેથી જ પ્રસાદ તરીકે ચોકલેટ ચઢાવવાની પરંપરા છે.
7- કાલી માતા મંદિર (કોલકાતા)
કોલકાતાના ટેંગરા વિસ્તારમાં સ્થિત કાલી માતાના મંદિરમાં ભક્તોને ચાઈનીઝ પ્રસાદ આપવામાં આવે છે. આ મંદિરમાં ભક્તો ‘નૂડલ્સ, ચોખા અને શાકભાજી’ ચઢાવે છે. વાસ્તવમાં, કોલકાતાના જે વિસ્તારમાં આ મંદિર આવેલું છે, ત્યાં ચાઈનીઝ લોકોની ભરમાર છે. તેથી જ અહીં વિશેષ પ્રકારનો પ્રસાદ વહેંચવામાં આવે છે.
8- ગોગામેડી મંદિર (રાજસ્થાન)
રાજસ્થાનના હનુમાનગઢ જિલ્લામાં સ્થિત ગોગામેડી મંદિરમાં ભક્તો લોક દેવતા ગોગાજીને પ્રસાદ તરીકે ‘ડુંગળી’ ચઢાવે છે. આ ડુંગળી ભક્તોને પ્રસાદના રૂપમાં ઉપલબ્ધ છે.
9- અલાગર મંદિર (તામિલનાડુ)
જો કે દક્ષિણ ભારતમાં ઘણા પ્રખ્યાત મંદિરો છે, પરંતુ તમિલનાડુના મદુરાઈમાં ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત અલાગર મંદિર તેના અનન્ય પ્રસાદ માટે પ્રખ્યાત છે. આ મંદિરમાં ‘ડોસા’ ભક્તોને પ્રસાદ તરીકે વહેંચવામાં આવે છે.
10- ત્રિશૂર મહાદેવ મંદિર (કેરળ)
કેરળનું ત્રિશૂર મહાદેવ મંદિર વિશ્વભરમાં તેના અનન્ય પ્રસાદ માટે પ્રખ્યાત છે. આ મંદિરમાં ભક્તોને પ્રસાદ તરીકે ધાર્મિક બાબતોને લગતી સીડી, ડીવીડી પુસ્તકોનું વિતરણ કરવામાં આવે છે. મંદિરના ટ્રસ્ટનું માનવું છે કે ધર્મ અને જ્ઞાનના પ્રચાર અને પ્રસારથી મોટી પ્રસાદી શું હોઈ શકે.
11- શિવ મંદિર (ઉત્તર પ્રદેશ)
તમે ભૈરવ બાબાના મંદિરમાં શરાબ ચઢાવવા વિશે તો સાંભળ્યું જ હશે. શું તમે ક્યારેય સાંભળ્યું છે કે શિવલિંગ પર દારૂનો અભિષેક કરવામાં આવે છે? કદાચ નહીં, પરંતુ યુપીના સીતાપુર જિલ્લામાં એક એવું શિવ મંદિર છે, જ્યાં ભોલેનાથને દારૂ પીવડાવવામાં આવે છે. અહીંના વાંદરાઓ આ દારૂને પ્રસાદ તરીકે પીવે છે.
12. મુનિયાંડી સ્વામી મંદિર (તામિલનાડુ)
તમારા બધા બિરયાની પ્રેમીઓ માટે, ‘ચિકન બિરયાની’ તમિલનાડુના મદુરાઈ જિલ્લાના વદક્કમપટ્ટી ગામમાં આવેલા મુનિયાંડી સ્વામી મંદિરમાં ભક્તોને પ્રસાદ તરીકે પીરસવામાં આવે છે. દર વર્ષે આ મંદિરમાં 3 દિવસનો ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે. આ દરમિયાન ભક્તોને ચિકન અને મટન બિરયાની પ્રસાદ તરીકે આપવામાં આવે છે.
