ભારત 1962માં ચીન સાથેના યુદ્ધમાંથી ઉભરી રહ્યું હતું કે પાકિસ્તાને ફરી ભારત પર આક્રમણ કર્યું. એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર 1965માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ થયું. આ યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાએ દુશ્મન સેનાના છક્કા છોડાવ્યા હતા. પાકિસ્તાને ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર શરૂ કર્યું.
ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર અંતર્ગત, પાકિસ્તાનના સશસ્ત્ર ગેરિલા બેન્ડને ભારતની સંચાર વ્યવસ્થાનો નાશ કરવો પડ્યો હતો અને ઉત્તરમાંથી કાશ્મીરમાં પ્રવેશ કરવો પડ્યો હતો.
પાકિસ્તાન આર્મીના આ ‘સૈનિકો’ પોતાની પીઠ પર રાશન, ગોળીઓ વગેરે લઈને ઘણા દિવસો સુધી ચાલ્યા બાદ સરહદ પર પહોંચ્યા. આ લોકોએ કુપવાડા પાસે ચોકીબલ ખાતે કેમ્પ લગાવ્યા હતા. એક અહેવાલ મુજબ, આવી ઠંડીની સ્થિતિમાં જીવવું સહેલું નથી, છતાં આ લોકો ઓચિંતા છાપમાં રાહ જોતા રહ્યા.
ભારતીય સેના પર હુમલો કરનારા આ ઘૂસણખોરોએ તૈયારીઓ કરી હતી પરંતુ એક ભારતીયએ તેમનું કામ બગાડ્યું હતું.
રાહુલ પંડિતાના પુસ્તક, ધ લવરબોય ઓફ બહાવલપુર (પુલવામા હુમલા પર આધારિત પુસ્તક) અનુસાર, એક ગુર્જર બકરવાલે આ ઘૂસણખોરો વિશે ભારતીય સેનાને જાણ કરી હતી. ઉત્તર કાશ્મીરમાં આ માણસે કેટલાક સશસ્ત્ર માણસોને ઢોર ચરાવતા જોયા. તે વ્યક્તિનું નામ મોહમ્મદ દિન જાગીર હતું.
જાગીર તાંગમાર્ગનો રહેવાસી હતો. હથિયારધારી શખ્સોએ શહેરમાં પહોંચવા માટે જાગીરની મદદ લીધી. જાગીરને સાવચેતી રૂપે કાશ્મીરી કપડાં લાવવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. તેમને મદદ કરવાને બદલે જાગીરે પોલીસને જાણ કરી.
મોહમ્મદ દિન જાગીરે આપેલી માહિતીએ યુદ્ધ લડતા પહેલા જ યુદ્ધનો નિર્ણય આપ્યો હતો. કાશ્મીરને જીતવા માટે પાકિસ્તાનના ગુપ્ત મિશન ‘ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર’ની આખી વાર્તા સ્પષ્ટ થઈ ગઈ.
ઈન્દિરા પાસેથી રેડિયો માંગ્યો
કેન્દ્ર સરકારે મોહમ્મદ દીન જાગીરને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કર્યા. એવું કહેવાય છે કે ઇન્દિરા ગાંધીએ જાગીરને પૂછ્યું હતું કે તે જાગીર માટે શું કરી શકે છે. જાગીરે ઈન્દિરા ગાંધી પાસે બે વસ્તુઓ માંગી હતી – ફિલિપ્સ ટ્રાન્ઝિસ્ટર.
જાગીરની બીજી ઈચ્છા હતી કે તે જે છોકરી સાથે લગ્ન કરવા માંગતો હતો તેના પિતાને મનાવી લે. જે દિવસે જાગીરને પદ્મશ્રી મળ્યો, ટ્રાન્ઝિસ્ટર તેને ભેટમાં આપવામાં આવ્યું. તે પછી એક જુનિયર વહીવટી અધિકારીને છોકરીના પિતા સાથે વાત કરવા માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો. જાગીર અને તે છોકરીના પણ લગ્ન થયા.
જાગીરના આ કૃત્યથી બધા કાશ્મીરીઓ ખુશ નહોતા પરંતુ કોઈએ જાગીરને નુકસાન પહોંચાડ્યું ન હતું. 1990ના દાયકામાં જ્યારે કાશ્મીરમાં પરિસ્થિતિ બગડી ત્યારે જાગીરને 25 વર્ષ પહેલા ભારતીય સેનાને ટેકો આપવા બદલ સજા આપવામાં આવી હતી. આતંકીઓએ મોહમ્મદ જાગીરની હત્યા કરી હતી.
એવું કહેવાય છે કે ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટરમાં 7000 થી 20,000 સૈનિકો સામેલ થઈ શકે છે. તે નોંધવું યોગ્ય છે કે પાકિસ્તાને ક્યારેય આવા બળ અથવા આવા મિશનને હાથ ધરવાનું સ્વીકાર્યું નથી. ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર શરૂ કરવા પાછળ પાકિસ્તાનનો ઈરાદો એ હતો કે ગેરિલા હુમલાને જોઈને કાશ્મીરના લોકો પ્રેરિત થશે અને બળવો કરશે. કાશ્મીરીઓ વિરોધ કરવા તૈયાર ન હતા, બલ્કે તેઓ આ બહારના લોકોથી પરેશાન થઈ રહ્યા હતા. ભારતીય સેનાએ ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટરને તેના અંત સુધી પહોંચવા દીધું ન હતું.
