બોલિવૂડ સ્ટાર સૈફ અલી ખાન ભારતના સૌથી ધનાઢ્ય પરિવાર ‘પટૌડી ખાનદાન’માંથી એક છે. સૈફના દાદાનું નામ ઈફ્તિખાર અલી ખાન પટૌડી હતું. પટૌડીના નવાબ હોવાની સાથે તે ભારતીય ક્રિકેટર પણ રહી ચૂક્યા છે. સૈફના પિતા મન્સૂર અલી ખાન પટૌડી પણ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કેપ્ટન રહી ચૂક્યા છે.
હાલમાં સૈફ અલી ખાન પટૌડી પરિવારના 10મા નવાબ છે. પટૌડી પરિવારની કુલ સંપત્તિ 7000 કરોડ રૂપિયાની નજીક છે, પરંતુ તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે સૈફ આ સંપત્તિનો કોઈ હિસ્સો તેના પુત્રો તૈમુર અલી ખાન અને જહાંગીર અલી ખાનને આપી શકશે નહીં.
વાસ્તવમાં, સૈફ અલી ખાનના દાદા હમીદુલ્લા ખાન અંગ્રેજોના સમયમાં ભોપાલના નવાબ હતા. તેણે હરિયાણા સહિત દેશભરમાં લગભગ 7000 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ છોડી છે. હમીદુલ્લાનો કોઈ વારસદાર નહોતો. તેથી જ તેમણે તેમની મોટી પુત્રી આબિદને તેમની સંપત્તિની વારસદાર બનાવી, પરંતુ ભાગલા પછી થોડા સમય પછી તે પાકિસ્તાનમાં સ્થાયી થઈ ગઈ. આ પછી હમીદુલ્લાએ તેની વચ્ચેની પુત્રી સાજીદાને આ મિલકતની વારસદાર બનાવી. સાજીદાના લગ્ન ઈફ્તિખાર અલી ખાન પટૌડી સાથે થયા હતા.
ભોપાલના નવાબ હમીદુલ્લાહની પુત્રી સાજીદા સાથે લગ્ન કર્યા પછી, ઈફ્તિખાર અલી ખાન પટૌડીના 8મા નવાબ બન્યા. ઇફ્તિખાર અલી ખાનના મૃત્યુ પછી, મન્સૂર અલી ખાન પટૌડી પરિવારના 9મા નવાબ બન્યા. વર્ષ 2011માં મન્સૂર અલી ખાનના મૃત્યુ પછી, સૈફ અલી ખાન પટૌડી પરિવારના 10મા નવાબ બન્યા. હાલમાં બોલિવૂડ સ્ટાર સૈફ અલી ખાન ‘પટૌડી પરિવાર’નો એકમાત્ર વારસદાર છે.
2011માં મન્સૂર અલી ખાનના અવસાન બાદ તેમની પત્ની શર્મિલા ટાગોર 7000 કરોડની આ પૈતૃક સંપત્તિની દેખરેખ કરી રહી હતી. આ પછી શર્મિલા ટાગોરે પોતાની મોટી દીકરી સબા અલી ખાનને આ જવાબદારી સોંપી. પરંતુ 7000 કરોડ રૂપિયાની આ પૈતૃક સંપત્તિની સમસ્યા એ છે કે ‘પટૌડીની ઇચ્છા’નો કોઈને ખુલાસો નથી. જેના કારણે મિલકતમાં કોનો કેટલો હિસ્સો હોવો જોઈએ તે નક્કી થઈ શક્યું નથી.
વાસ્તવમાં ‘પટૌડી પરિવાર’ની આ પ્રોપર્ટી ‘શત્રુ સંપતિ વિવાદ અધિનિયમ’ હેઠળ આવે છે. આ કાયદા અનુસાર, કોઈપણ વ્યક્તિ કોઈપણ પ્રકારની મિલકતનો વારસદાર હોવાનો દાવો કરી શકે નહીં. જો તે આમ કરવા ઈચ્છે તો પણ તેણે હાઈકોર્ટ કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસ લડવો પડશે.
‘પટૌડી પરિવાર’ની આ સંપત્તિને લઈને શરૂઆતથી જ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ‘પટૌડી પરિવાર’ની ભોપાલ પ્રોપર્ટી હવે ‘શત્રુ સંપતિ વિભાગ’ હેઠળ આવી ગઈ છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી આ સમગ્ર સંપત્તિની તપાસ ગૃહ મંત્રાલયના ‘ શત્રુ સંપતિ વિભાગ’ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.
બોલિવૂડ સ્ટાર સૈફ અલી ખાન પટૌડીના 10મા નવાબ હોવાને કારણે આજે આ સંપત્તિના એકમાત્ર વારસદાર છે. સૈફે તેના પ્રથમ લગ્ન અમૃતા સિંહ સાથે કર્યા હતા, જેની સાથે તેને એક પુત્રી સારા અલી ખાન અને એક પુત્ર ઈબ્રાહિમ અલી ખાન છે. જોકે, સારા અને ઈબ્રાહિમ આ પૈતૃક સંપત્તિના દાવેદાર હોઈ શકે છે.
સૈફે વર્ષ 2012માં કરીના કપૂર સાથે બીજા લગ્ન કર્યા હતા. તેમને બે પુત્રો તૈમુર અલી ખાન અને જહાંગીર અલી ખાન છે. પરંતુ તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે તૈમૂર અને જહાંગીર આ પૈતૃક સંપત્તિના હકદાર નથી બની શકતા કારણ કે આ સંપત્તિ હવે ‘શત્રુ સંપતિ વિભાગ’ના કબજામાં આવી ગઈ છે.
