વિશ્વના દરેક દેશમાં, ત્યાંના નાગરિકોની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષા માટે ગુપ્તચર સંસ્થાઓની રચના કરવામાં આવે છે, જેનું કામ કોઈ પણ મોટી ઘટના બને તે પહેલા દેશના નાગરિકોને શોધી કાઢીને તેમની સુરક્ષા કરવાનું હોય છે. પરંતુ આ વસ્તુઓ ખૂબ જ ગુપ્ત રીતે કરવામાં આવે છે.
આ એજન્સીઓ આ ગુપ્તચર કામો એવી રીતે કરે છે કે લોકોને તેમના વિશે ખબર પણ ન પડે. તેમના એજન્ટો અમારી અને તમારી વચ્ચે હાજર રહેશે, પરંતુ આપણને તેની જાણ પણ નહીં થાય. આ એજન્સીઓના એજન્ટો આવી જ રીતે ગુપ્ત કામ કરે છે. ચાલો જાણીએ દુનિયાની 10 સૌથી શક્તિશાળી ગુપ્તચર એજન્સીઓ વિશે, જેમની કામ કરવાની રીત જોઈને તમે પણ ચોંકી જશો.
1- સેન્ટ્રલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી (CIA) – અમેરિકા
અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સી CIAને વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી એજન્સી માનવામાં આવે છે. CIA ચાર ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે. સીઆઈએ નેશનલ ઈન્ટેલિજન્સ ડિરેક્ટરને રિપોર્ટ કરે છે. CIA સાયબર ક્રાઈમ, આતંકવાદને રોકવા સહિત દેશની સુરક્ષા માટે કામ કરે છે. CIA ધરપકડ કરાયેલા આતંકવાદીઓને નિર્દય રીતે ત્રાસ આપે છે.
કેદીઓને નગ્ન અવસ્થામાં કોરિડોરમાં ખેંચીને લાવવામાં આવે છે, અંધારામાં એકલા રાખવામાં આવે છે, બહેરાશનું સંગીત વગાડવામાં આવે છે અને શબપેટીના કદના બોક્સમાં રાખવામાં આવે છે. 2013માં, વોશિંગ્ટન પોસ્ટે CIAને વિશ્વની સૌથી વધુ બજેટવાળી ગુપ્તચર એજન્સી તરીકે નામ આપ્યું હતું. તેનું હેડક્વાર્ટર વોશિંગ્ટન નજીક વર્જિનિયામાં આવેલું છે.
2- મિલિટરી ઇન્ટેલિજન્સ સેક્શન-6 – બ્રિટન
બ્રિટનની ગુપ્તચર એજન્સી MI6 પણ વિશ્વની સૌથી ખતરનાક સુરક્ષા એજન્સીઓમાંની એક છે. વર્ષ 1909માં સ્થપાયેલી, તે વિશ્વની સૌથી જૂની ગુપ્તચર એજન્સી છે. MI6 સંયુક્ત ગુપ્તચર માહિતી, સંરક્ષણ, સરકાર સાથે માહિતી શેર કરવાનું કામ કરે છે. આ સિવાય MI6 દેશની અન્ય આંતરિક સુરક્ષા એજન્સીઓ પર પણ નજર રાખવાનું કામ કરે છે. આ એજન્સીની વિશેષતા એ છે કે અન્ય દેશોની ગુપ્તચર એજન્સીઓ પણ તેમની સાથે તેમના મિશનમાં કામ કરી શકે છે.
3- ઇન્ટર સર્વિસ ઇન્ટેલિજન્સ (ISI) – પાકિસ્તાન
પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈથી દરેક વ્યક્તિ વાકેફ હશે. ISI પર હંમેશા આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ લાગ્યો છે. ભારતમાં થયેલા અનેક આતંકવાદી હુમલાઓમાં પણ ISI એજન્ટોની સંડોવણી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જ્યારે આ એજન્સી પોતાની મજબૂત ઈન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.
પાકિસ્તાનની સેના અને સરકાર પણ ISIની સૂચના પર કામ કરે છે. યુએસ ક્રાઈમ રિપોર્ટમાં પણ આઈએસઆઈને વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી એજન્સી ગણાવવામાં આવી હતી. તેનું હેડક્વાર્ટર ઈસ્લામાબાદમાં છે.
4- મોસાદ- ઈઝરાયેલ
મોસાદને વિશ્વની શ્રેષ્ઠ ગુપ્તચર એજન્સીઓમાંની એક ગણવામાં આવે છે. આ એજન્સીની સૌથી મોટી વિશેષતા તેનું સાયબર સેલ છે. મોસાદને વિશ્વની સૌથી હાઈટેક ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી માનવામાં આવે છે કારણ કે આજ સુધી કોઈ ઓપરેશન નિષ્ફળ થયું નથી. મોસાદના એજન્ટો વિશે કહેવાય છે કે તેઓ કોઈપણ દેશમાં ઘૂસીને દુશ્મનને મારી નાખે છે. આ એજન્ટોને કિલિંગ મશીન પણ કહેવામાં આવે છે. મોસાદ આતંકવાદ વિરોધી મિશન હાથ ધરવા માટે એક સાથે અનેક ગુપ્ત ઓપરેશનો પણ કરે છે.
5- રિસર્ચ એંડ એનાલિસિસ વિંગ (RAW) – ભારત
RAW વર્ષ 1968માં અસ્તિત્વમાં આવ્યું હતું, પરંતુ ખૂબ જ ઓછા સમયમાં, RAWની ગણતરી વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી ગુપ્તચર એજન્સીઓમાં થવા લાગી છે. RAW આતંકવાદ અને બાહ્ય બાબતોની ગુપ્ત માહિતી પર કામ કરે છે. જ્યારે ઈન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) દેશની આંતરિક સુરક્ષા માટે જવાબદાર છે. RAW દેશની તમામ આંતરિક સુરક્ષા એજન્સીઓ સાથે મળીને કામ કરે છે. બાંગ્લાદેશ યુદ્ધ દરમિયાન RAW એ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેનું મુખ્યાલય નવી દિલ્હીમાં છે.
6- FSB: ફેડરલ સિક્યુરિટી સર્વિસ (FSB) – રશિયા
રશિયાની જાસૂસી સંસ્થા એફએસબી ગુપ્તચર માહિતીની સાથે-સાથે સરહદ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી બાબતો પર ચાંપતી નજર રાખે છે. આ એજન્સી માત્ર વિદેશી પ્રવૃત્તિઓ પર જ કામ કરે છે. સોવિયેત યુનિયનના પતન પછી, આ એજન્સીએ ફરી એકવાર રશિયાને મજબૂત બનાવ્યું કારણ કે KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) ના બંધ થયા પછી, રશિયાની મુશ્કેલીઓ વધી. એફએસબીનું મુખ્ય મથક મોસ્કોમાં છે.
7- મિનિસ્ટ્રિ ઓફ સ્ટેટ સેફટી (MSS)- ચીન
ચીનની ઈન્ટેલિજન્સ MSS પાસે કાઉન્ટર ઈન્ટેલિજન્સ ઓપરેશન્સ, ફોરેન ઈન્ટેલિજન્સ ઓપરેશન્સ અને પોલિટિકલ સિક્યુરિટીની જવાબદારી છે. લાંબા સમયથી આ એજન્સીની રચના થઈ નથી, પરંતુ ટુંક સમયમાં તે એક શક્તિશાળી ગુપ્તચર તરીકે બહાર આવી રહી છે. તેનું મુખ્ય મથક બેઇજિંગમાં આવેલું છે.
8- Bundesnachrichtendienst – જર્મની
જર્મનીની ગુપ્તચર એજન્સી BND આધુનિક ટેક્નોલોજીથી સજ્જ વિશ્વની સર્વશ્રેષ્ઠ ગુપ્તચર એજન્સી માનવામાં આવે છે. તેની રચના 1956માં થઈ હતી. આ ગુપ્તચર એજન્સી દરેક ખતરાને અગાઉથી શોધી કાઢે છે અને ખૂબ જ ઓછા સમયમાં તેને ખતમ કરી નાખે છે. આ કિસ્સામાં, તે વિશ્વની સૌથી તીક્ષ્ણ એજન્સી માનવામાં આવે છે. BND પુલક અને બર્લિનમાં બે ઓફિસ ધરાવે છે. તેનું મુખ્ય મથક મ્યુનિકમાં છે.
9- ઓસ્ટ્રેલિયન સિક્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ (ASIS) – ઓસ્ટ્રેલિયા
ઓસ્ટ્રેલિયાની ગુપ્તચર એજન્સી ASISની સ્થાપના 13 મે 1952ના રોજ થઈ હતી. ASISની તાકાતનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે તેણે અત્યાર સુધી તેના દેશને આંતરરાષ્ટ્રીય ખતરાઓથી સુરક્ષિત રાખ્યો છે. તેનું કાર્યક્ષેત્ર એશિયા અને પેસિફિક મહાસાગર છે. ASISની સરખામણી CIA અને MI-6 સાથે કરવામાં આવે છે. તેનું મુખ્ય મથક કેનબેરામાં આવેલું છે.
10- ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ફોર એક્સટર્નલ સિક્યુરિટી (DGSE) – ફ્રાન્સ
ફ્રેન્ચ ગુપ્તચર એજન્સી ડીજીએસઇનું મુખ્ય કામ ફ્રેન્ચ સરકાર માટે વિદેશમાંથી ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવાનું છે. તે સરકારને ISISની આતંકવાદી ગતિવિધિઓ અંગે ચેતવણી આપે છે. આ એજન્સી અન્ય દેશોની એજન્સીઓથી ઘણી અલગ છે કારણ કે તે માત્ર બાહ્ય બાબતો પર નજર રાખે છે. DGSEનું મુખ્ય મથક પેરિસમાં છે.
