ઈતિહાસમાં એવા ઘણા રાજાઓ અને સમ્રાટો થયા છે, જેઓ પોતાની અનોખી વસ્તુઓના કારણે ચર્ચામાં રહ્યા છે. આ રાજાઓમાંથી એક ‘દુલીપ સિંહ’ પણ છે. ‘દિલીપ સિંહ’ શીખોના છેલ્લા રાજા હતા.
એવું કહેવાય છે કે ‘દિલીપ સિંહ’એ પહેલા શીખ ધર્મ છોડીને ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યો, પછી થોડા સમય પછી તેઓ ખ્રિસ્તી ધર્મ છોડીને શીખ ધર્મમાં પાછા આવ્યા. આવો જાણીએ શીખ રાજાની અકથિત કહાની.
6 સપ્ટેમ્બર 1838ના રોજ જન્મેલા ‘દિલીપ સિંહ’ લાહોરના રહેવાસી હતા. ‘દિલીપ સિંહ’ પંજાબના રાજા રણજીત સિંહ અને મહારાણી જીંદ કૌરના એકમાત્ર સંતાન હતા. રણજીત સિંહના મૃત્યુ પછી ‘દિલીપ સિંહ’ને 5 વર્ષની ઉંમરે પંજાબની સલ્તનત બનાવવામાં આવી હતી.
જીંદ કૌર ‘દિલીપ સિંહ’ની કારભારી બનીને સામ્રાજ્યની દેખરેખ કરતી હતી. જિંદ કૌર સામ્રાજ્ય ચલાવવા માટે તેના શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરી રહી હતી, પરંતુ તેમ છતાં ક્યાંક તે સફળ શાસક બની શકી ન હતી.
પ્રથમ એંગ્લો-શીખ યુદ્ધ
એવું કહેવાય છે કે 1849માં પહેલું ‘એંગ્લો-શીખ’ યુદ્ધ થયું હતું. આ યુદ્ધમાં શીખ સામ્રાજ્યનો બ્રિટિશ લોકો દ્વારા પરાજય થયો હતો. આ યુદ્ધમાં જીંદ કૌર અને ‘દિલીપ સિંહ’ પણ એકબીજાથી અલગ થઈ ગયા. અંગ્રેજોએ જીંદ કૌરને કોલકાતા મોકલી, જ્યારે દિલીપ સિંહને બ્રિટન મોકલ્યા.
બ્રિટનમાં ‘દિલીપ સિંહ’ રાણી વિક્ટોરિયા સાથે ભળી ગયા. મહારાજાએ તેમનો મોટાભાગનો સમય રાણી વિક્ટોરિયા સાથે વિતાવ્યો હતો. અંગ્રેજો સાથે રહીને મહારાજા તેમની સભ્યતાથી દૂર જતા રહ્યા. આ સાથે તેણે ખ્રિસ્તી ધર્મ પણ અપનાવ્યો.
માતાને મળ્યા પછી બદલાવ આવ્યો
બ્રિટિશ રાજમાં મહારાજાનું વલણ બિલકુલ રોયલ પ્રિન્સ જેવું હતું, પરંતુ 13 વર્ષ પછી જ્યારે તેઓ પોતાની માતાને મળવા કોલકાતા આવ્યા ત્યારે તેમણે મહારાજાને તેમના રાજ્ય અને સભ્યતાની યાદ અપાવી. આ પછી, દિલીપ સિંહે તેમના રાજ્યની સ્વતંત્રતા માટે લડ્યા અને ખ્રિસ્તી ધર્મ છોડીને ફરીથી શીખ બન્યા.
એવું કહેવાય છે કે મહારાજાએ તેમના જીવનના અંતમાં ભારત આવવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ અંગ્રેજોના કારણે તે શક્ય બન્યું ન હતું. 1893માં પેરિસમાં તેમનું અવસાન થયું હતું અને તેમના અંતિમ સંસ્કાર પણ ખ્રિસ્તી ધર્મ અનુસાર છે.
