દક્ષિણ ભારતીય સુપરસ્ટાર અલ્લુ અર્જુનની સુપરહિટ ફિલ્મ ‘પુષ્પા’માં તેને લાકડાની દાણચોરી કરતો બતાવવામાં આવ્યો છે. આ લાકડાનું નામ રક્ત ચંદન અથવા લાલ ચંદન છે. વિજ્ઞાનની દુનિયામાં તે Pterocarpus Santalinus તરીકે ઓળખાય છે. આ સુગંધિત લાકડાની કિંમત આશરે રૂ. 5000 પ્રતિ કિલો છે.
તેનો ઉપયોગ દવા, ફર્નિચર અને કોસ્મેટિક ઉત્પાદનો બનાવવામાં થાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તે દુનિયાનું સૌથી મોંઘું લાકડું નથી. બજારમાં વધુ મોંઘા લાકડું પણ ઉપલબ્ધ છે, જેની કિંમત સોના કરતાં પણ વધુ છે.
તે લાકડાના અગરવુડ વિશે વાત કરવામાં આવે છે, જે દેવતાઓના લાકડા તરીકે પ્રખ્યાત છે, તેને પ્રવાહી સોનું પણ કહેવામાં આવે છે. આવો તમને જણાવીએ કે શું છે તેની ખાસિયત.
આજના સમયમાં એક કિલો સોનાની કિંમત અંદાજે 52 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે. અમે જે લાકડાની વાત કરી રહ્યા છીએ તેની કિંમત બજારમાં 73 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે. આ લાકડાની કિંમત છે, તેથી તેમાંથી બનાવેલ પ્રવાહી આના કરતા 100 ગણું મોંઘું છે.
અગરવુડ કેમ આટલું મોંઘું છે?
આ લાકડું ખૂબ જ દુર્લભ છે. તે Aquilaria Malaccensis એટલે કે Agarwood વૃક્ષોમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયા, જાપાન, ચીન, ભારત જેવા દેશોના વરસાદી જંગલોમાં જોવા મળે છે. તેને બનાવવાની પદ્ધતિ ખૂબ જ મુશ્કેલ અને લાંબી પ્રક્રિયા છે. આ માટે સૌપ્રથમ અગરવુડના ઝાડને ફૂગથી ચેપ લાગે છે જેને મોલ્ડ પણ કહેવાય છે.
તેનાથી ચેપ લાગવાથી લાકડાનો તે ભાગ કાળો થવા લાગે છે. તેના ચેપથી બચાવવા માટે વૃક્ષની રોગપ્રતિકારક શક્તિની પ્રતિક્રિયાને કારણે, આ ભાગ કાળો થવા લાગે છે. થોડા દિવસો પછી, આ લાકડાને કાપીને તેમાંથી કાળો ભાગ મશીન અથવા અન્ય સાધનો દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ અત્તર અને અગરબત્તીઓ બનાવવામાં પણ થાય છે.
લાકડાનો આ ભાગ પોતે ખૂબ ખર્ચાળ વેચાય છે. તેમાંથી સુગંધ આવે છે અને સળગાવવાથી તે આખા ઓરડામાં કે વાતાવરણમાં ફેલાય છે. થોડા સમય પછી, તે એક સુખદ સુગંધ આપવાનું શરૂ કરે છે. આ સુગંધ બંધ રૂમમાં લગભગ 3-5 કલાક સુધી ટકી શકે છે. અગરવુડના આ કાળા ભાગને સડીને પ્રવાહી તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ અત્તર બનાવવામાં થાય છે.
અગરવુડના વૃક્ષો લુપ્ત રહ્યા છે
એક રિપોર્ટ અનુસાર, 2004માં 3.06 મિલિયન અગરવુડ વૃક્ષો હતા. હાલમાં તેમની સંખ્યા 1.16 મિલિયનથી ઓછી હોવાનું કહેવાય છે. તેના ઝડપથી વધી રહેલા વેપારને કારણે અગરવુડના વૃક્ષોની સંખ્યા ઘટી રહી છે.
તેના લાકડાની પણ દાણચોરી કરીને ગુપ્ત રીતે વિદેશમાં લઈ જવામાં આવે છે. આ વૃક્ષને બચાવવા માટે વિવિધ સ્તરે પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, પરંતુ તે બધા અપૂરતા છે. આ દુર્લભ પ્રજાતિના વૃક્ષને બચાવવા સૌએ સાથે મળીને પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
