સોનું એટલે કે સોનાએ આપણી સંસ્કૃતિમાં ખૂબ જ ઊંડો પ્રવેશ કર્યો છે. સોનામાંથી માત્ર જ્વેલરી જ બનાવવામાં આવી નથી, પરંતુ તેમાથી મૂર્તિઓ પણ બનાવવામાં આવી છે, તેના પર વાર્તાઓ અને ગીતો પણ લખવામાં આવ્યા છે. તેનો ઉપયોગ ઘણા રૂઢિપ્રયોગોમાં પણ થાય છે, આ સિવાય બીજી ઘણી જગ્યાએ સોનાનો ઉપયોગ થાય છે, જેમ કે ભોજનમાં.
સોનાની અમુક જાતોને વપરાશ માટે યોગ્ય ગણવામાં આવે છે. તેથી જ તમને સોનાની મીઠાઈઓ, પાન ખાવા મળે છે અને શું ખાવું તે ખબર નથી. ચાલો આજે જાણીએ એ સોનું વિશે જે ખાઈ શકાય છે.
ખાદ્ય સોનું શું છે?
સૌથી પહેલા જાણીએ કે ખાદ્ય સોનું શું છે. ખાદ્ય સોનું એ એક ખાસ પ્રકારનું સોનું છે જેનું સેવન કરી શકાય છે અને આપણું શરીર તેને પચાવી શકે છે. જેમ કે ગોલ્ડ ફાઈલ, ગોલ્ડ ડસ્ટ, ગોલ્ડ ફ્લેક વગેરે. તે E 175 કોડ હેઠળ યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા ખાદ્ય સામગ્રીમાં શામેલ છે. ચામડાના પેકેટમાં સોનાને હથોડીથી પીટીને પાવડર અથવા વરખ બનાવવામાં આવે છે. આ રીતે ખાદ્ય સોનું તૈયાર કરવામાં આવે છે.
સોનું ખાવાનો ઇતિહાસ
નિષ્ણાતોના મતે આપણા દેશમાં હજારો વર્ષોથી સોનાનો ઉપયોગ દવા તરીકે થઈ રહ્યો છે. આયુર્વેદમાં તેને સ્વર્ણ ભસ્મ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ચ્યવનપ્રાશમાં પ્રાચીન કાળથી સ્વર્ણ ભસ્મનો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. આયુર્વેદમાં તેને ખૂબ જ ફાયદાકારક જણાવવામાં આવ્યું છે.
ઇ.સ. 2500ના ભારતીય, અરબી અને ચીની સાહિત્યમાં, રોગોના ઉપચાર માટે સોનાનો ઉપયોગ થતો હોવાનો ઉલ્લેખ છે. ઈતિહાસ મુજબ, સ્વર્ણ ભસ્મનો ઉપયોગ અસ્થમા, સંધિવા, ડાયાબિટીસ અને નર્વસ સિસ્ટમથી સંબંધિત રોગોના ઈલાજ માટે કરવામાં આવતો હતો. આજે પણ તેનો ઉપયોગ ખોરાકમાં થાય છે. લોકો વાનગીને સજાવવા માટે પણ આવું કરે છે.
ખાદ્ય સોનાની વાનગીઓ
ચોકલેટ, પેસ્ટ્રી, કેક, પીઝા, કેક પોપ્સ વગેરેમાં ખાવામાં આવતા સોનાનો ઉપયોગ થાય છે. શેફ કુણાલ કપૂરના કહેવા પ્રમાણે, મિડલ ઈસ્ટમાં ખાવાનું સોનાથી કોટેડ કરવું સામાન્ય બાબત છે. તમને બર્ગર ટોપ્સ, સુશી અને ડ્રિંક્સ પર ગોલ્ડ પ્લેટેડ પણ મળશે. સોનું મેઈન કોર્સથી સ્ટાર્ટર સુધી ખવાય છે. એટલું જ નહીં, ભારતમાં સોનાનો ઢોળ ચડાવેલી સોપારી પણ ખાવામાં આવે છે.
શું ખાદ્ય સોનામાં ભેળસેળ થઈ શકે?
શેફ કુણાલ કપૂરે કહ્યું કે ખાવામાં આવતા સોનામાં ભેળસેળ થઈ શકે છે. આમાં ટીન, એલ્યુમિનિયમ જેવી અન્ય ધાતુઓ મિક્સ કરી શકાય છે. તેથી જ્યાં સુધી તમને ખાતરી ન હોય કે આ ખાદ્ય સોનું નિર્માતા પ્રમાણિત કંપની છે, તો તેને ખરીદશો નહીં.
ખાવામાં આવેલું સોનું શરીરને નુકસાન કરતું નથી.
ડો. પરિણીતા કૌર, વરિષ્ઠ કન્સલ્ટન્ટ, ઇન્ટરનલ મેડિસિન, આકાશ હેલ્થકેર, દ્વારકાના જણાવ્યા અનુસાર, ખોરાકમાં વપરાતું સોનું 99 ટકા શુદ્ધ 24-કેરેટ સોનું છે અને તે ખાવા માટે સંપૂર્ણપણે સલામત છે. જ્યાં સુધી સોનાનો ઉપયોગ ટુકડાઓ અથવા ઝવેરાતના રૂપમાં થતો નથી, ત્યાં સુધી તે સુરક્ષિત છે કારણ કે તેમની પાસે એક ટીપ અથવા ધાર હોય છે જે તમારા આંતરિક શરીરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
