જનપ્રતિનિધિઓ જે લોકોનું સીધું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તેઓ લોકસભામાં બેસે છે, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા નામાંકિત કરાયેલા અને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓ રાજ્યસભામાં બેસે છે. આ સિવાય લોકસભાને નીચલું ગૃહ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે રાજ્યસભાને ઉપલું ગૃહ કહેવામાં આવે છે. સંસદની પ્રક્રિયા યોગ્ય રીતે ચાલે તે માટે પ્રતિનિધિઓ માટે ઘણા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનું પાલન ન કરવા પર કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
આ અહેવાલમાં અમે તમને રાજ્યસભાના સાંસદો માટે બનાવેલા નિયમો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જેનું પાલન દરેક સાંસદે કરવું જોઈએ. આ નિયમોનું પાલન ન કરવા પર કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે અને સાંસદને સસ્પેન્ડ પણ થઈ શકે છે. આવો, રાજ્યસભાના નિયમો જાણીએ.
1. કોઈપણ સાંસદે એવો કોઈ પત્ર, અખબાર અથવા પુસ્તક વાંચવું જોઈએ નહીં જેને સંસદની કાર્યવાહી સાથે કોઈ લેવાદેવા ન હોય.
2. જો રાજ્યસભાના સભ્ય કાર્યવાહી દરમિયાન ભાષણ આપી રહ્યા હોય, તો અન્ય લોકોએ ભાષણ દરમ્યાન અવ્યવસ્થિત રીતે ખલેલ ના પહોચાડવી તેમજ અવાજ કરવો નહી.
3. રાજ્યસભામાં આવતી વખતે, તેમજ બહાર નીકળતી વખતે અને તેમના સ્થાને બેસતા અને ઉઠતા પહેલા અધ્યક્ષને નમન કરવું જરૂરી છે.
4. જ્યારે રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ અથવા સભ્ય ભાષણ આપી રહ્યા હોય, ત્યારે કોઈ તેમની પાસેથી પસાર થશે નહીં.
5. રાજ્યસભામાં અધ્યક્ષના સંબોધન દરમિયાન કોઈ સભ્ય બહાર નહીં જાય. દરેક સભ્ય અધ્યક્ષને સંબોધશે.
6. સંબોધન દરમિયાન સભ્યએ તેના સ્થાને રહેવું પડશે. જો કોઈ સભ્ય ભાષણ ન આપી રહ્યો હોય, તો તેણે શાંત બેસવું ફરજિયાત છે.
7. રાજ્યસભાનો કોઈ સભ્ય ગૃહની કાર્યવાહીમાં અવરોધ ન મૂકે. ઘોંઘાટ નહીં કરે અને અન્ય કોઈ પ્રકારનો અવરોધ ઊભો કરશે નહીં. જો કોઈ ભાષણ આપી રહ્યું છે, તો તેની સાથે કોઈ ટિપ્પણી કરશે નહીં.
