વ્યક્તિ ‘ઊંઘ્યા’ વગર કેટલો સમય જીવી શકે છે, જાણો વૈજ્ઞાનિક જવાબ.

‘ખાવા-પીવા’ની સાથે સાથે ઊંઘ પણ દુનિયાના દરેક વ્યક્તિ માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. આ ત્રણેય વસ્તુઓ માનવ શરીર માટે સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. જેમ શરીરને મજબૂત બનાવવા માટે ‘ખાણી-પીણી’ ખૂબ જ જરૂરી છે, તેવી જ રીતે શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે ‘ઊંઘ’ પણ એટલું જ જરૂરી છે. ઊંઘ આપણા માનસિક અને શારીરિક વિકાસ માટે અત્યંત જરૂરી છે. વ્યક્તિ ખાધા વિના 2 મહિના જીવી શકે છે, જ્યારે પાણી પીધા વિના 7 થી 10 દિવસ જીવી શકે છે, પરંતુ ઊંઘની બાબતમાં એવું નથી.

ડોક્ટરોના મતે દરેક વ્યક્તિએ દરરોજ 8 કલાકની ઊંઘ લેવી જ જોઈએ. ઊંઘની અછતથી હૃદયની બીમારીઓ, રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી શકે છે, સ્તન કેન્સરનું જોખમ, હોર્મોનલ સમસ્યાઓ અને ક્ષતિગ્રસ્ત નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. ઊંઘના અભાવે મનને આરામ મળતો નથી અને વ્યક્તિ તણાવ, ગુસ્સો અને ડિપ્રેશનમાં જાય છે. આ દરમિયાન, મુખ્ય લક્ષણ છે ભારે માથું અને માથામાં તીવ્ર દુખાવો.

વ્યક્તિ ઊંઘ્યા વિના કેટલા દિવસ જીવી શકે?
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે કોઈપણ સ્વસ્થ વ્યક્તિ ઉંઘ્યા વગર માત્ર 2 થી 3 દિવસ જ યોગ્ય રીતે જીવી શકે છે. 4 થી 5માં દિવસની વચ્ચે વ્યક્તિ બેચેની અનુભવવા લાગે છે. 5 થી 11મા દિવસની વચ્ચે બેચેની એટલી વધી જાય છે કે વ્યક્તિ ગાંડા જેવું વર્તન કરવા લાગે છે. તે જોર જોરથી ચીસો પાડવા લાગે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ 12 દિવસ સુધી સતત ઊંઘ ન લે તો તેનું મૃત્યુ થઈ શકે છે.

રશિયન સ્લીપ પ્રયોગ
માણસ ઊંઘ વિના કેટલો સમય જીવી શકે છે તે જાણવા માટે, 1940માં, બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન, સોવિયેત સંઘ (રશિયા) એ 5 યુદ્ધ કેદીઓ પર એક પ્રયોગ કર્યો. આ અંતર્ગત આ પાંચ કેદીઓને 30 દિવસ સુધી એક રૂમમાં બંધ રાખવાના હતા અને શરત હતી કે જે 30 દિવસ સુધી જાગશે તેને મુક્ત કરવામાં આવશે, પરંતુ આ પ્રયોગનું પરિણામ ભયંકર આવ્યું.

પ્રયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવ્યો?
આ પ્રયોગ હેઠળ આ 5 કેદીઓને એક મોટા રૂમમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. આ રૂમમાં તેને ખાવા-પીવા અને વાંચવાથી લઈને તમામ પ્રકારની સુવિધા આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેના સૂવા કે બેસવાની કોઈ વ્યવસ્થા નહોતી. આ કેદીઓને જે રૂમમાં રાખવામાં આવ્યા હતા ત્યાં બે વન-વે વિઝન ચશ્મા પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા જેથી તેઓ પર નજર રાખી શકાય. આ દરમિયાન કેદીઓની ઊંઘ ન આવે તે માટે ટૂંકા અંતરાલ પછી તે રૂમમાં એક ‘પ્રયોગાત્મક ગેસ’ પણ છોડવામાં આવ્યો હતો.

પ્રયોગનું પરિણામ શું આવ્યું?
આ દરમિયાન પહેલા 2-3 દિવસ સુધી કેદીઓમાં કોઈ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો ન હતો, પરંતુ 5મા દિવસથી કેદીઓ બેચેન થવા લાગ્યા હતા. 9મા દિવસે બધા કેદીઓ ગાંડાની જેમ ચીસો પાડવા લાગ્યા. આ દરમિયાન તે એટલા જોરથી બૂમો પાડતો હતો કે તેમાંથી કેટલાકની ‘વોકલ કોર્ડ’ ફાટી ગઈ હતી. આ કેદીઓ વિચિત્ર રીતે બૂમો પાડતા હતા અને મનમાં ગણગણાટ કરવા લાગ્યા હતા. 10મા દિવસ પછી કેદીનો ઓરડો સાવ શાંત થઈ ગયો.

આ દરમિયાન જ્યારે રિસર્ચ ટીમ એક કેદી સાથે વાત કરવા માંગતી હતી તો તેણે ના પાડી દીધી અને કહ્યું કે તે આઝાદ નથી થવા માંગતો, પણ મરવા માંગે છે. આ સાંભળીને જ્યારે રિસર્ચ ટીમ રૂમની અંદર ગઈ તો તેણે જોયું કે રૂમની ચારે બાજુ લોહી અને માંસના ગઠ્ઠા પડ્યા હતા. કેદીઓને જે ભોજન આપવામાં આવતું હતું તે તેમને હાથ પણ લાગ્યું ન હતું. આ દરમિયાન તમામ કેદીઓનું લોહી વહી રહ્યું હતું અને તેઓ એકબીજાના માંસના ટુકડા ખાઈ રહ્યા હતા.

આ નજારો જોઈને રિસર્ચ ટીમના હોશ ઉડી ગયા અને તેમણે તરત જ તમામ કેદીઓને બહાર કાઢ્યા. આ દરમિયાન 2 કેદી બહાર આવવા તૈયાર ન હતા. આ દરમિયાન તે કેદીઓને મોર્ફિનના 8 ઈન્જેક્શન આપીને ખૂબ જ મુશ્કેલીથી નિયંત્રણમાં લાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ સારવાર દરમિયાન 3 કેદીઓનું મોત નીપજ્યું હતું જ્યારે અન્ય બે કેદીઓ એક જ રૂમમાં બંધ હતા.

આ બધું હોવા છતાં, કમાન્ડર ઇન ચીફ આ પ્રયોગ ચાલુ રાખવા માંગતા હતા. તેથી તેણે બાકીના 2 કેદીઓ સાથે 3 સંશોધકોની ટીમ રાખી જેથી તેઓ તેમના પર નજર રાખી શકે. પરંતુ બંને કેદીઓની હરકતોથી એક સંશોધક ખૂબ જ ડરી ગયો અને તેણે અન્ય બે કેદીઓને ગોળી મારી દીધી. આ ઘટના બાદ આ પ્રયોગ બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.

વર્ષ 2009માં, આ પ્રયોગ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી Creepypasta Wiki વેબસાઇટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. જો કે, રશિયાએ આવા કોઈપણ પ્રયોગના દાવાને ફગાવી દીધો હતો.