ડિજિટલ યુગમાં છેતરપિંડી કરવાની પદ્ધતિ કેટલી ઝડપી બની ગઈ છે. ભારતમાં સાયબર ક્રાઈમના કેસ દિવસેને દિવસે વધી રહ્યા છે. સાયબર ક્રાઈમના જાળામાં કોણ ફસાઈ જાય છે તેની કોઈને ખબર નથી. એક રિપોર્ટ અનુસાર, સાયબર ઠગ્સ 24-37 વર્ષની વયના લોકોને શિકાર બનાવે છે. જેમાં દુઃખની વાત એ છે કે શિક્ષિત લોકો પણ આ સાયબર ગુનેગારોની યુક્તિઓ ઓળખવામાં છેતરાય છે.
પોલીસ રિપોર્ટ મુજબ, આ સાયબર અપરાધીઓ બહુ ભણેલા નથી પરંતુ, તેઓ કોમ્પ્યુટર, હેકિંગ જેવી બાબતોનું ઘણું જ્ઞાન ધરાવે છે. જેના કારણે તેઓ લોકોને અલગ-અલગ રીતે છેતરે છે. જો તમે ‘જામતાડા’ નામની વેબ સિરીઝ જોઈ હોય, તો કદાચ તમે સાયબર ફ્રોડ સમજી ગયા હશો. પરંતુ હવે બજારમાં વધુ પ્રકારના સાયબર ફ્રોડ જોવા મળી રહ્યા છે. જે અમે તમને આ લેખ દ્વારા જણાવીશું જેથી કરીને તમે તમારી જાતને સુરક્ષિત રાખી શકો.
તેમની રીત જોઈને તમારા હોશ ઉડી જશે.
1- તમે અને હું આપણો અડધોથી વધુ સમય WhatsApp પર વિતાવીએ છીએ. પછી ભલે તે કામ માટે હોય કે મિત્રો સાથે ચેટ કરવા માટે. પરંતુ સાયબર અપરાધીઓએ વોટ્સએપને પણ છોડ્યું ન હતું. ઘણા અહેવાલો અનુસાર, ગુનેગારો મધ્યરાત્રિમાં વિડિયો કોલ કરે છે અને તેમની સામે અશ્લીલ વીડિયો ચાલતા હોય છે. જેમાં તમે તેને ઉપાડશો તો તે તમારા ફોટા કેપ્ચર કરશે. ત્યાર બાદ તેઓ તમને બ્લેકમેલ કરીને પૈસા વસૂલ કરે છે. આ રિપોર્ટ જમતારાથી આવ્યો છે.
2- “કૌન બનેગા કરોડપતિ” સૌથી લોકપ્રિય ટીવી શો છે. જે આપણે બધા આપણા પરિવાર સાથે જોઈ રહ્યા છીએ. પરંતુ સાયબર અપરાધીઓએ તેના પર તેમનું મન લગાવી દીધું અને તેને તેમના પૈસા વસૂલવાનો માર્ગ બનાવ્યો. જેમાં તેઓ વોટ્સએપ પર “તમે 5000000 લાખ રૂપિયા જીત્યા છે, આ નંબર પર તરત જ કોલ કરો” જેવા મેસેજ મોકલે છે.
ત્યારપછી જો કોઈ વ્યક્તિ ફોન કરશે તો તે પહેલા તમારી પાસે પૈસા માંગશે, ત્યારબાદ 5000000 રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવાનું નાટક કરશે. પરંતુ લોકો લાલચમાં પૈસા મોકલે છે. જે બાદ માસૂમ પીડિતાના ખાતામાંથી લાખો રૂપિયા ગાયબ થઈ જાય છે. આગલી વખતે આવી લોટરીમાં વિશ્વાસ ન કરો.
3- છેલ્લા 2 વર્ષમાં કોવિડ-19ને કારણે લોકોએ દરેક વસ્તુ ઓનલાઈન ખરીદવાનું શરૂ કરી દીધું છે. હવે તે લોકોની પણ મજબૂરી બની ગઈ છે. એક સાયબર ગુનેગાર આ મજબૂરીનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરતો રહે છે. તેઓ તેમના પીડિતને એક QR કોડ મોકલશે, જેમાં 10000 ની રકમ અથવા કંઈપણ નીચે બતાવવામાં આવશે. જ્યારે તમે તેને સ્કેન કરો છો, ત્યારે તરત જ ખાતામાંથી દેખાતી રકમ તમારા ખાતામાંથી કાપી લેવામાં આવશે. આવા ઘણા કિસ્સાઓ છે.
4- વર્સોવા (મુંબઈ)માં પણ સાયબર ફ્રોડનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ડોક્ટરે તેમની પુત્રી માટે 1,200 રૂપિયાના પુસ્તકો ઓનલાઈન મંગાવ્યા હતા. જે બાદ ગુનેગારે ડોક્ટરને વોટ્સએપ પર ક્યૂઆર કોડ સ્કેન કરવા માટે સમજાવ્યા. તે પછી જ તેને તેની પુત્રીના પુસ્તકો મળશે. પછી શું હતું, તે સંમત થયો અને QR કોડ સ્કેન કર્યા બાદ તેના ખાતામાંથી કુલ 1,50,000 રૂપિયા કપાઈ ગયા.
5- વીજળીનું બિલ ભરવા માટે એક ડૉક્ટરને 1 કલાકમાં 9 લાખ રૂપિયા ગુમાવ્યા. છેતરપિંડી કરનારાઓ હંમેશા છેતરપિંડી કરવાનો માર્ગ શોધે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક ડૉક્ટરને એસએમએસ મળ્યો કે જો તે પૈસા નહીં ચૂકવે તો તેના ઘરની વીજળી કપાઈ જશે. જે બાદ ડોક્ટરો મુંઝવણમાં મુકાઈ ગયા કારણ કે, તેમણે વીજળીનું બિલ ચૂકવી દીધું હતું.
પરંતુ ફરી તેમને મેસેજ આવ્યો કે ગયા મહિને ભરેલા તેમના પૈસા દેખાતા નથી. જે બાદ ડોક્ટરને એક એપ ડાઉનલોડ કરીને તેના કાર્ડની વિગતો દાખલ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું, તો શું હતું ડોક્ટરના 9 લાખ રૂપિયા 1 કલાકમાં જ કપાઈ ગયા.
6- આર્મીમેન બનીને કરવામાં આવી છેતરપિંડી
ગુનેગારે ઓનલાઈન મહિલાના ફૂડ બિઝનેસમાંથી 8 લાખ રૂપિયા એકઠા કર્યા હતા. જેમાં તેણે આર્મી મેન હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જે બાદ તેણે 200 કિલો ફૂડનો ઓર્ડર આપ્યો. ખાણીપીણીના ધંધાના માલિકને થોડી શંકા થઈ, જેના પછી પુરુષે મહિલાના પૈસા બમણા કરવાનું વચન આપ્યું. મહિલા તેની સાથે સંમત થઈ ગઈ અને 1-2 ટ્રાન્ઝેક્શન પછી તેને રૂ.8 લાખનું નુકસાન થયું.
7- અહીં બીજા કૌભાંડની વાર્તા છે. જ્યારે સ્કેમર્સે IITમાં અભ્યાસ કરતી યુવતી સાથે છેતરપિંડી કરી હતી. તે છોકરી આઈઆઈટી કરવાની સાથે ઘરેથી કામ કરવા માંગતી હતી. તેના પર એક મેસેજ આવ્યો કે, “આ લિંક પર ક્લિક કરો અને રોજના 9,800 રૂપિયા મેળવો”, જેના પર ક્લિક કર્યા બાદ ગુનેગારે છેતરપિંડી કરીને તેના ખાતામાંથી 4 લાખ રૂપિયા ઉપાડી લીધા. જો કે ત્યારબાદ યુવતીએ પોલીસ કેસ કર્યો હતો.