આપણી પાસે એરોપ્લેનને લગતી ઘણી બધી માહિતી છે, પરંતુ અત્યારે પણ ‘એરોપ્લેન’ સાથે જોડાયેલી બીજી ઘણી માહિતી છે જે જાણવી આપણા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. ‘વિમાન’ને લગતા અનેક પ્રશ્નો આપણા મનમાં વારંવાર અટકી જાય છે. આમાંનો એક પ્રશ્ન એ પણ છે કે ‘આકાશમાં ઉડતા ‘વિમાન’ની બારીઓ અચાનક તૂટી જાય તો?
આ પ્રશ્ન થોડો વિચિત્ર છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં આવી ઘટનાઓ બની છે જ્યારે વિમાનના એન્જિનમાં વિસ્ફોટ થવાને કારણે એન્જિનનો ટુકડો બારીમાં ફસાઈ ગયો હતો અને બારીની વિન્ડશિલ્ડ (બારી) તૂટી ગઈ હતી. આવા અકસ્માતો દુર્લભ છે કારણ કે ‘એરોપ્લેન’ની બારીઓ એટલી મજબૂત બનાવવામાં આવી છે કે તે પવનનું દબાણ સહન કરી શકે, પરંતુ અકસ્માતથી કોણ બચી શકે.
જો વિમાનમાં આવી ઘટના બને તો?
જ્યારે વિમાનની બારીની વિન્ડશિલ્ડ તૂટી જાય છે ત્યારે પહેલો ખતરો એ છે કે વિમાનનું આંતરિક દબાણ બહારની તરફ છોડવાનું શરૂ કરે છે. આ દરમિયાન જહાજની અંદર બેઠેલા લોકો માટે હવાનું દબાણ ઓછું થવા લાગે છે. તૂટેલી બારીને કારણે અંદરની હવા ઝડપથી બહાર આવવા લાગે છે અને લોકો માટે ઓક્સિજનનો અભાવ છે. આ દરમિયાન પ્લેનની સ્પીડ વધુ હોવાને કારણે બારી પાસે વેક્યૂમ બનવા લાગે છે, જેના કારણે અંદર બેઠેલા વ્યક્તિ બહારની તરફ આવવા લાગે છે. પરંતુ નાની બારી હોવાને કારણે વ્યક્તિ બહાર નથી આવતી અને બારી પર જ ફસાઈ જાય છે.
જો મુસાફર સીટ બેલ્ટ ન પહેરે તો બારી પાસે બેઠેલા મુસાફર સીધો બહાર જઈ શકે છે. જો કે, બારી બહાર જવા માટે એટલી મોટી નથી. તેમ છતાં, તેને ગંભીર ઈજાઓ થઈ શકે છે. આ પછી, અન્ય મુસાફરો માટે પણ ‘હાઈ એલ્ટિટ્યૂડ’ની સ્થિતિ ઊભી થશે અને ઓક્સિજન માસ્ક આપોઆપ નીચે આવી જશે. આ સ્થિતિમાં પાયલોટ વિમાનની ઊંચાઈ પણ ઘટાડશે અને વિમાનને નજીકના એરપોર્ટ પર ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવું પડશે.
બ્રિટિશ એરવેઝની ખતરનાક સફર
1990માં, બ્રિટિશ એરવેઝની ફ્લાઈટ નંબર-5390નો પાઈલટ ઓક્સફોર્ડ શાયર નામની જગ્યા પર 17000 ફૂટની ઉંચાઈએ ઉડતી વખતે આગળની વિન્ડોની વિન્ડશિલ્ડની ખામીને કારણે ઉડી ગયો હતો. આના કારણે કેબિનની અંદરની દબાણયુક્ત અથવા ઉચ્ચ દબાણવાળી હવા એક ધડાકા સાથે તૂટેલા કાચની જગ્યામાંથી બહાર નીકળી અને પ્લેનના પાયલટ ‘ટિમ લેન્કેસ્ટર’ને પોતાની સાથે પ્લેનમાંથી બહાર ખેંચી ગયા. સદનસીબે કેબિનમાં ક્રૂ મેમ્બરે તે જ સમયે બારીમાંથી લટકતા પાયલોટના પગ પકડી લીધા અને પ્લેનનું સાઉધમ્પ્ટનમાં સુરક્ષિત ‘ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ’ થાય ત્યાં સુધી અન્ય લોકોની મદદથી તેમને પકડી રાખ્યા. આ દરમિયાન ગંભીર રીતે ઘાયલ થવા છતાં તેનો જીવ બચી ગયો હતો.
આવી ઘટના વર્ષ 2018માં પણ બની હતી.
18 એપ્રિલ 2018ના રોજ, સાઉથવેસ્ટ એરલાઈન્સમાં આવી જ એક ઘટના બની હતી, જ્યારે એક મહિલા બારીમાં ફસાઈ ગઈ હતી. આ દરમિયાન જહાજ લગભગ 32 હજાર ફૂટની ઉંચાઈ પર હતું. ત્યારે અચાનક એન્જિનમાં ખામી સર્જાતા તેમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. બ્લાસ્ટ બાદ એન્જિનના વેરવિખેર ટુકડાઓથી બારીના કાચ તૂટી ગયા હતા. આવી સ્થિતિમાં જોરદાર શૂન્યાવકાશને કારણે બારી પાસેની સીટ પર બેઠેલી મહિલા બહાર આવવા લાગી અને તે બારીમાં ફસાઈ ગઈ અને બાદમાં તે મહિલાનું મોત થઈ ગયું.
વિમાન દુર્ઘટનામાં તમામ મુસાફરોના જીવ બચી ગયા હતા
સાઉથવેસ્ટ એરલાઈન્સના આ જહાજમાં 144 મુસાફરો અને 5 ક્રૂ મેમ્બર હતા. તે બોઇંગ 737-700 પ્લેન હતું. આ ઘટના બાદ જહાજ ખૂબ જ ઝડપથી નીચે આવવા લાગ્યું. આ દરમિયાન પાયલોટે જહાજને સંભાળતા સમયે નિર્ધારિત ફ્લાઈટ બદલીને ‘ફિલાડેલ્ફિયા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ’ પર કોઈક રીતે ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવામાં સફળ રહ્યો હતો. આ રીતે તમામ મુસાફરોનો જીવ બચી ગયો હતો.
જ્યારે પણ પ્લેનમાં આવી સ્થિતિ આવે છે, ત્યારે આવા અકસ્માતોમાં પ્લેન પણ અસંતુલિત થવા લાગે છે. આવા સમયે પાયલોટની ફરજ છે કે તે પોતાની બુદ્ધિમત્તાથી આવી પરિસ્થિતિને સંભાળે અને મુસાફરોને જોખમમાંથી બચાવે.
